LibreOffice Rehber Yazıları

Ana sayfa LibreOffice LibreOffice Rehber Yazıları

Önemli belgelerle çalışırken belge kaybından korunmak ve belge kurtarmak

Belge kaybını, ofis yazılımı penceresinden baktığımızda; çalıştığınız belgelerinizin ofis yazılımınız tarafından açılamaması veya belgenizin sisteminiz tarafından bir şekilde yok edilmiş olması veya kullanıcı hatası ile yanlışlıkla silinmiş olması olarak tanımlayabiliriz.

Peşin olarak şunu söyleyebilirim ki, belge kaybının dini, milleti, rengi yoktur… Tüm insanlığı etkileyen acı verici bir kabustur.

Belge kaybı, ofis yazılımı, işletim sistemi özelinde bir sorun değildir. Her işletim sistemi ve ofis yazılımında belge kaybı sorunu bir şekilde yaşanmaktadır. İşletim sistemi ve ofis yazılımı ise belge kaybının tek değişkenleri değildir; ani kapanmalar, minik(!) donanımsal hatalar, elektrik şebekesindeki küçük bir gel-git ve diğer birçok etken de bilgisayarınızın işleyişinde anormalliğe yol açmakta ve verilerinizde bozulmaya sebebiyet vererek belge kaybına uğramanıza neden olmaktadır.

Kısaca, Keban Barajı’nın türbinlerinde kanat çırpan bir kelebek, sizin 6 aydır gece gündüz yazdığınız tezinizi, 3 yılınızı adadığınız kitap taslağınızı veya şirketinizin son 3 yıldır hesaplarını tuttuğununuz hesap tablonuzu yok edebilecek sizin özelinizde bir sayısal fırtınaya sebep olabilir…

Yine ofis yazılımı penceresinden bir yazı olacağını son kez hatırlatmakta fayda görerek devam edersem….

Belge kaybı Microsoft Office ve LibreOffice’de ve diğer ofis yazılımlarında da yaşanan bir sorun. Ben bugüne kadar LibreOffice ile şükür ki böyle bir sorun yaşamadım, fakat ne yazık ki işyerinde mecburi olarak kullandığım Microsoft Office ile bu tür sorunları yaşamaktayım. Elbette, LibreOffice’de bu sorunu yaşayan kullanıcılar var ve elimden geldiğince belge kurtarmada yardımcı olmaya çalışıyorum. Microsoft Office ile birlikte çalışanlar ve Microsoft Office dosya türü (doc(x), .xls(x) gibi uzantılar) biçimini kullananlar sorun yaşayan kişilerin başını çekiyor. Yazının ilerleyen bölümünde Micrsoft Office’in kapalı dosya biçimlerinin neden kullanılmaması gerektiğine ve neden ODF kullanılmasına de değineceğim.

Ee, şimdi böyle bir tehlike var ise, yazılım geliştiricileri hiçbir tedbir almıyor mu? Tabi ki bu her zaman hesap ediliyor ve genellikle birçoğumuzun pek sevmediği “Belge Kurtarma Sihirbazı” gibi araçlar ile yazılım belgeleri sizin için kurtaracak çözümler üretmeye çalışıyor. Tabi bu sihirbaz, çoğu zaman belgeleri istenildiği gibi kurtaramıyor veya başarısız oluyor… Bu sebeple de bu aracın kullanıcılar tarafından pek sevilmediği görülüyor…

Önemli olan sorunu yaşadıktan sonra ne yapacağınız değil, yaşamamak için alacağınız tedbirlerdir. Bu sebeple, LibreOffice ile ilgili aşağıdaki rehberi hazırlamaya lüzum gördüm.

LibreOffice ile önemli belgeler üzerinde çalışırken alabileceğiniz önlemler:

1- Otomatik kaydetme sıklığını artırın:

Otomatik kaydetme belirlenen zaman aralıklarda belgelerinizi otomatik olarak kaydetmeye yarar. Otomatik kaydetme sıklığı varsayılan olarak 15 dakikada olarak gelmektedir. Bu sıklığı 3 veya 5 dakikaya indirebilirsiniz veya dileğinize göre 1 dakikaya da indirebilirsiniz.

Otomatik kaydetme sıkılığı
Otomatik kaydetme sıkılığı

Otomatik kaydetme sıklığını Menü ->Araçlar ->Seçenekler -Yükle/Kaydet yoluyla değiştirebilirsiniz.

2- Her zaman yedek kopya oluşturun:

Yedek kopyalar(backups), belgelerinizin bir kopyasını güvenlik için .bak uzantısıyla kaydeder. Belgenizde bir sorun yaşadığınızda ki bu genellikle “Yanlışlıkla sildim eyvah” olur, yedek kopya ile belgenizi geri getirebilirsiniz.

Bu seçeneği: Menü ->Araçlar ->Seçenekler -Yükle/Kaydet yoluyla  etkinleştirebilirsiniz.

Oluşturulan yedek kopyaların tutulduğu yer sisteminize göre değişmektedir. LibreOffice’in yedeklerinizi nerede tuttuğunu Menü ->Araçlar ->LibreOffice -Yollar bölümünde “Yedekler satırında” görebilirsiniz.

Oluşturulan yedeği kullanmak istediğiniz zaman ise, yedek konumunu açın ve dosyadınız.bak isimli dosya sağ tıklayıp Birlikte Aç – LibreOffice seçeneği ile yedeğinizi açabilir veya dosya uzantısını dosyanın gerçek uzantısı ile değiştirip çift tıklama ile açabilirsiniz.

– https://help.libreoffice.org/Common/Saving_Documents_Automatically/tr

3- Bulut ile çalışın

LibreOffice ile tam olarak bir entegre edilmiş bir bulut servisi olmamasına rağmen, üç farklı şekilde bulut ile etkileşebilirsiniz.

a- LibreOffice ve Google Drive(Doğrudan – CMIS):
b- LibreOffice OpenOffice.org2GoogleDocs – export & import to Google Docs, Zoho, WebDAV Eklentisi- 
c- Dropbox, Yandex.Disk ve SkyDrive ve Google Drive gibi depolama hizmetleri

Benim buradaki tercihim c seçeneği. Kısaca bu seçeneği anlatacağım…

Bulut depolama hizmetlerinin bir özelliği olan yerel klasör eşlenmesi belge yedeklemek için harika bir yöntem.

Mantığı şöyle, başka yerden erişmek istediğiniz veya yedeklemek istedğiniz klasörleri bilgisayarınızdaki bulut hizmeti yazılımı ile seçerek eşlenmesini sağlıyorsunuz. Eşleme gerçek zamanlı oluyor, yani dosyayı kaydettiğinizde dosya değişiyor ve bulut yazılımı dosyanızı buluta yükleyerek eşlemiş oluyor. Bilgisayarınız bozulsa, çalınsa veya bir şekilde yerelinizden belgenize erişememniz durumunda belgenizin bir kopyası bulutta oluyor.

Bu yöntem ile sadece belgenizi değil geçici dosyaları ve yedek kopya(backup) dosyalarını da bulutla eşleyerek çalışabilirsiniz.

Bu yöntem için tabiki bu servislere üyelik ve internet bağlantısına ihtiyacınız var. Bağlantınız olmadığı takdirde eşleme gerçekleşmiyor, sisteminiz internete tekrar bağlandığında eşleme devam ediyor.

Bu servisler arasında bir öneri yapmam gerekirse, ODF biçimini tarayıcıdan görüntülemeyi destekleyen  ve eşleme için Linux istemcisi olan Yandex.Disk olacaktır. SkyDrive ODF biçimini çevrimiçi okuma yazma imkanı sunsa da Linux istemci yazılımı olmadığından tercih etmiyorum. UbuntuOne, Dropbox, ve Google Drive ise ODF biçimlerini görüntülememekte sadece dosya olarak saklamakta.

Bulut konusunda gizlilik ve güvenlik gibi kaygılarınız var ise -ki kaygılanmakta haklısınız Microsoft, Google… NSA, Prism vs…-, OwnCloud ile kendi özgür bulutunuzu oluşturup aynı eşleme işlemini yapabilirsiniz.

4- Sürümler ile çalışın

Sürümler benim bugüne kadar gerektiği kadar kullanmadığım fakat çok faydalı olduğunu düşündüğüm bir özellik.

Çalışma mantığı şöyle, belgenize ekleme veya değişiklik yaptığınızda eski halini de korumak istiyorsanız sürekli farklı kaydet yerine -ki neticesi şu isimli dosya kalabalıklarıdır- son1.odt, son2-son3..son-final…. son final kesin.odt) sürümleri kullanmak hem daha güvenli hem de dosya kalabalığında kaybolmazsınız. Her sürüm tek bir dosya içerisine kaydedilir ve bir ana belge içerisinde aynı belgenin birden çok sürümü saklanır. Hangi sürümü açmak istiyorsanız onu seçer ve açarsınız.

Sürümleri kullanmak çok basittir. Mevcut belgenizde bir değişiklik yaptıktan sonra kaydetmek istediğiniz zaman

Dosya-Sürümler yolunu izleyin açılan iletişim penceresinde “Yeni Sürüm Kaydet” düğmesine basın ve sürüm açıklaması girerek sürümünüzü kaydedin.

LibreOffice'de sürümler ile çalışmak
LibreOffice’de sürümler ile çalışmak*

Sürümleri kullanmanın bir diğer avantajı ise, belge içi bilgi kaybını engellemeyi sağlaması, yukarıda bahsettiğim tonla saçma dosya adı içerisindeki bilgilere olan hakimiyet kaybolmakta. Bunun da önüne geçmek için Sürümler iletişim penceresinde karşılaştırma özelliği bulunmakta.

Sürümler, LibreOffice’de sadece ODF dosya biçimi ile desteklenmektedir. Writer, Calc, Impress, Draw, Base, Formül ve HTML gibi bütün bileşenlerde desteklenir.

*-https://help.libreoffice.org/Common/Versions/tr

5- İsviçre Çakısı – Writer Tools eklentisi

Bu eklenti çok işlevsel ve birçok özelliği içerisinde barındıran adeta bir İsviçre  Çakısı işlevi görmekte. Yedeklemekle ilgili şu özellikleri sunuyor

– Eposta yedeklemesi
– Çoklu Biçimde Kaydet
– Uzak Yedekleme
– Amazon S3 yedekleme

Eklentiyi şu adresten indirebilirsiniz: http://extensions.openoffice.org/en/project/writers-tools

Burada Çoklu Biçimde Kaydetmek ilginizi çekebilir diye düşünüyorum, sadece bu işi yapan şu eklentiyi öneririm: http://forum.libreoffice.org.tr/viewtopic.php?f=12&t=474

———————-

Tedbirler böyleydi. Bu tedbirlerden biri veya birkaçını aldığınız takdirde büyük ihtimalle belge kaybı sorunu yaşamayacaksınız.  Şimdi de gelelim şayet böyle bir sorun yaşandığında yapılması gerekenlere.

Belge kaybı yaşanması durumunda öneriler.

1- Belge kaybınızın türü Belge Bozulması ise (Belgeniz açılırken ofis yazılımınız “Belge açılırken hata” veya “Belge açılamıyor” türü bir hata veriyor ise)

1.1. Belgenizin bir kopyasını bilgisayarınızda farklı bir dizine kaydedin.
1.2. Ofis yazılımınız belgelerinizin yedek kopyasını tutuyor ise yedeklerin tutulduğu dizine gidip yedek dosyasına ulaşmaya çalışın.

1.3 Yedek dosyasına ulaşamıyorsanız;

1.3.1 Dosya Türünüz Microsoft Office biçimleri(doc, xls, ppt vb) ise:
Yedek dosyası tutmuyor iseniz, ofis yazılımınızın geçici dosyaları tuttuğu (sisteminize göre tmp, temp, temporary diye adlandırılan) dizinleri bulun. LibreOffice’in varsayılan geçici dosya dizinini Menü ->Araçlar ->LibreOffice -Yollar altından öğrenebilirsiniz. Diğer bir ofis yazılımı kullanıyorsanız, ilgili yazılımın yardım merkezinden bu dizinleri öğrenebilirsiniz..

Geçici dosyalar, yazılımız o belge ile çalışırken kenarda tuttuğu dosyalardır, bu dosyalar genellikle yazılım kapandığında kaldırılır. Bazen ise sisteme göre tutulabilir. Burada bir veri kurtarma yazılımı(RecuvaTestDisk) ile geçici dosya dizinindeki silinmiş geçici dosyalar kurtarılabilir ve eski çalışan bir sürüm elde edilebilir. Bu yöntemle dosya kurtarılması biraz şans işi olssa da bunu başardığını iddaa eden kullanıcılar da mevcuttur.

1.3.2 Dosya Türünüz ODF(odt, ods, odp vb ise):

ODF biçimlerini kullandığınız için Gerçekten çok şanslısınız! Çünkü ODF açık bir standarttır ve dosyanın (teknik) yapısına erişme şansına sahipsiniz. Basitçe dosyanızı sıkıştırılmış bir dosya gibi düşünün… Oysa Microsoft Office’in dosya biçimleri kapalı standartta olduğundan, dosyanın içeriğine girme şansınız bulunmamakta ve bu türde kaydedilmiş ve bozulan dosyaları – hele bir kodlama ve biçem sorunu ise- içeriğine girerek kurtarma şansınız ortadan kalkmaktadır.

Açılmayan dosyanızın bir kopyasını alın
Bu kopyanın uzantısını .zip şeklinde değiştirin ve .zip uzantılı dosyayı bir dizine çıkartın.

Aşağıdaki resimde göreceğiniz üzere, ODF dosya türünün iç yapısını görebilmekteyiz. Belge içeriğiniz content.xml içerisinde tutulmakta, ve styles.xml içerisinde ise belge içindeki biçemleriniz tutulmakta.

ODF Dosya Yapısı - uzantı Zip olarak değiştirilip klasöre çıkartıldıktan sonra
ODF Dosya Yapısı – Uzantı zzip olarak değiştirilip klasöre çıkartıldıktan sonra içeriği gezebildirsiniz.

Hatalı dosyanızı açmaya çalıştığınızda verilen uyarı hatanın hangi bileşende olduğunu size gösterecektir. Biçemle ilgiliyse styles.xml içerisindeli hatalı XML etiketlerini ayıkladığınızda sorun hallolacaktır.  XML dilini bilmememiz normali bu sebeple yardımcı yazılımlar ile bu işi halledebilirsiniz. EMACS yazılımı hatalı XML etiketlerini işaretleyebiliyor diğer alternatifler ise Notepad+ http://notepad-plus-plus.org/ ve http://sourceforge.net/projects/npp-plu … L%20Tools/ önerilebilir*(http://forum.libreoffice.org.tr/viewtopic.php?f=6&t=202).

Diğer tercihiniz ise düz metin belgeleri ise, content.xml’in içeriğini basitçe kopyalayıp kurtarmak olabilir.

Bu yöntemle ODF biçimli dosyalarınızı çok büyük olasılıkla kurtaracaksınız.

2. Belge Kaybı türünüz silinme yokolma ise:

2.1 Ofis yazılımınız belgelerinizin yedek kopyasını tutuyor ise yedeklerin tutulduğu dizine gidip yedek dosyasına ulaşmaya çalışın.

2.2. Yedek dosyasına ulaşamıyorsanız;

2.3.1 Veri kurtarma yazılımları

Veri kurtarma yazılımları, sabit diskinizde silinen verileri geri kurtarmanıza yardımcı olur. Linux altında testdisk ve Windows altında Recuva ücretsiz veri kurtarma yazılımlarınıdır. Bu yazılımlardan yardım alarak silinen veya yok olan dosyalarınızı kurtarmayı deneyebilirsiniz.

2.3.2 Geçici dosyalar ve veri kurtarma
Yedek dosyası tutmuyorsanız, ofis yazılımınızın geçici dosyaları tuttuğu (sisteminize göre tmp, temp, temporary diye adlandırılan) dizinleri bulun. LibreOffice’in varsayılan geçici dosya dizinini Menü ->Araçlar ->LibreOffice -Yollar altından öğrenebilirsiniz. Diğer bir ofis yazılımı kullanıyorsanız, ilgili yazılımın yardım merkezinden bu dizinleri öğrenebilirsiniz..

Geçici dosyalar, yazılımız o belge ile çalışırken kenarda tuttuğu dosyalardır, bu dosyalar genellikle yazılım kapandığında kaldırılır. Bazen ise sisteme göre tutulabilir. Burada bir veri kurtarma yazılımı(Recuva-TestDisk) ile geçici dosya dizinindeki silinmiş geçici dosyalar kurtarılabilir ve eski çalışan bir sürüm elde edilebilir. Bu yöntemle dosya kurtarılması biraz şans işi olssa da bunu başardığını iddaa eden kullanıcılar da mevcuttur.

———————-

Epeyce uzun bir yazı oldu sanırım. Umarım işe yarar, ilk fırsatta yazılın “Belge” kısımlarını derleyip üslubu elden geçirerek LibreOffice Türkiye vikisine koymayı düşünüyorum: http://wiki.libreoffice.org.tr/Ana_sayfa

LibreOffice ve diğer özgür ofis yazılımları ile ilgili sorularınızı ve yaşadığınız sorunlar ile ilgili forumumuz(http://forum.libreoffice.org.tr) ve eposta listemiz(http://tr.libreoffice.org/get-help/) her daim hizmetinizdedir. Katkılarınızı da bekleriz.

Mutlu günler.

LibreOffice Yardım içeriği artık çevrimiçi!

LibreOffice özgür ofis ve üretkenlik yazılımının gömülü yardım içeriği artık Türkçe olarak da çevrimiçi erişilebilir durumda!

https://help.libreoffice.org/Main_Page/tr adresinden Türkçe yardım içeriğine ulaşabilirsiniz.

LibreOffice Çevrimiçi Yardım İçeriği Türkçe Olarak Yayında!
LibreOffice Çevrimiçi Yardım İçeriği Türkçe Olarak Yayında!

Yaklaşık 1,5 yıldız çevirmekte olduğumuz ve 440.000 kelimeden oluşan bu yardım içeriğinde LibreOffice ile ilgili neredeyse bütün yardım konuları mevcut. 440.000 kelime demişken ikibuçuk Tutunamayanlar kitabı kadar ediyormuş.

LibreOffice Yardım Nedir?

Gözlemimin, ülkemizdeki bilgisayar kullanıcılarının gerek LibreOffice, gerekse diğer uygulamalarda yardım içeriği hiç kullanılmamakta. Bunun alışkanlık, bu içeriklerin Türkçe olmaması gibi nedenler de olabilir. Ama en önemli sebebini, kendi kendine öğrenmek yerine doğrudan çözüme odaklı, yardımı başkalarından bulma beklentisi ile araştırma yapmaktan imtina etmek olarak görüyorum.

Daha önce de söylemiş olabilirim, tekrar etmekte fayda görüyorum, çünkü bu kazanmamız gereken bir alışkanlık. İşyerinde kaç defa satır sonu boşluk kaldırmak, paragraf girintilemek ile ilgili aynı sorulara cevap verdim bilemiyorum, ama gördüğüm o ki, “soru ->cevap” süreci bir sonraki anlık ihtiyaçta “aynı soru->aynı cevap” sürecini beraberinde getiriyor. Oysa kendi kendine yardım almak öğrenmenin en temel ilkesi, en azından insanı düşünmeye teşvik ediyor.

Bu sebeple, LibreOffice ve diğer yazılımlarla ilgili yardıma ihtiyacınız olduğunda eğer varsa gömülü yardım içeriğine başvurmaya özen gösterelim. Yardım içeriği genellikle F1 kısayol tuşu veya menü çubuğunda Yardım başlığından erişilebilir durumda sizi bekler.

LibreOffice  Yardım (Gömülü)
LibreOffice Yardım – Tamamen Türkçe (Gömülü)

Çevrimiçi yardım neden önemli?

Çevrimiçi yardım içeriğinin bence en önemli faydası, en temel alışkanlığımız ve ilk danışma merciimiz olan Google aramaları neticesinde LibreOffice kullanıcılarının sorularına yanıt bulabilecekleri sonuçlara ulaşabilecek olmalarıdır. Yüksek sayfa puanı(pagerank) ile kullanıcılar bu sayede birinci elden yardım içeriğinde sorularına karşılık gelebilecek sayfalara ulaşabilecekler.

Yani özetle, Google’a “LibreOffice paragraf girintilemek” yazıldığında karşınıza 1. sırada şu maddemiz gelecek Paragrafları Girintilemek – LibreOffice Help

Ne kadar güzel değil mi 🙂

Çevrimiçi yardımın önemli gördüğüm diğer iki faydası ise;

– Yardım içeriğinden haberdar olmayan kişilere bilgilerin ulaştırılması
– Yardım içerik paketleri sunulmayan veya Türkçe olarak sunulmayan Linux dağıtımlarını kullanan kişilerin de bu içerikten faydalanabilmesi

Bu bir başarı mı?

Kesinlikle bir başarı. LibreOffice’in koskoca yardım içeriğinin çevrimiçi sunulması hem bir gereklilik hem de LibreOffice’in elini güçlendirmekte.

Türkçenin de diğer dillerin yanında yer alıp yardım içeriği yayınına başlaması benim için çok sevindirici oldu. Bu LibreOffice Türkiye Topluluğu’nun büyük bir başarısıdır.

İstatistikler geldikçe ne kadar kişinin bu sayfaları ziyaret ettiğini ve kalma sürelerini gördükçe eminim onca içeriği boşa çevirmediğimiz bir kere daha ispat edilecek. -Bakın yine çevrımdışı yardım içeriğinin kullanılacağından çok ümidim yok, ama yardım içeriğini çevirmiş biri olarak şunu söyleyebilirim ki içerik çok zengin arkadaşlar, kaçırmayın.

Bu bir başarı ama bir devrim değil elbette. Sadece Türkçe için değil, diğer topyekün bütün yardım sitesi ile ilgili yeni planlar mevcut. Benim de önerilerim oldu bu konuda, sıkıcı bir wikiden biraz öteye gitmek adına, sosyal paylaşım araçlarının entegre edilmesi gibi şeyler önerdim. bakalım yenilenme neleri getirir…

Yeni kitaplar da geldi!

Daha önce TÜBİTAK tarafından hazırlatılan LibreOffice Writer ve Calc kitaplarını duyurmuştuk. LibreOffice için hazırlatılan kitap serisinde iki kitap daha yayınlanmış; Draw ve Impress kitapları. Bu kitapları da TÜBİTAK – Pardus – LibreOffice portalından indirebilirsiniz https://www.pardus.org.tr/web/libre-ofis/belgeler.

Kitapları paylaştığımız forum sayfalarından da paylaşayım:

Ayrıca diğer belge ve kitaplara belgelendirme(http://tr.libreoffice.org/belgelendirme/) ve wiki(http://wiki.libreoffice.org.tr/Ana_sayfa) sayfamızdan erişebilirsiniz.

Mutlu günler.

****************************<>***************************

Bütün çocukların 23 Nisan Bayramını kutluyorum. En çok da işçi çocukların, fakir çocukların ve köylü çocukların bayramını kutluyorum. http://blog.bluzz.net/23-nisan-ozveri-ve-fedakarlik/

****************************<>***************************

LibreOffice ile doldurulabilir PDF form belgeleri oluşturmak

Bir önceki yazımda yine LibreOffice ve PDF üzerindeki marifietlerinden bahsetmiştim. Gelen olumlu tepkiler ile LibreOffice’in PDF’ler ile yapabildiği bir güzel marifetten daha bahsedeyim dedim. LibreOffice sayesinde, ek bir yazılıma gerek kalmaksınızın doldurulabilir PDF belgeleri oluşturabilirsiniz.

Nedir bu Doldurulabilir PDF Formu?

Doldurulabilir PDF, günlük hayatta bir çok yerde karşımıza çıkan “Formlar; Sipariş formu, ders kayıt formu, dilekçe formu ve bilimum başvuru formu…” konusunda işimizi çok kolaylaştıran bir özellik.

Benim en sevmediğim şeylerden biri bu formları elle doldurmak zorunda olmak, İnternetten bir form doldurmanız isteniyor, önce döktürüp sonra doldurun dendiği zaman içim sıkılıyor doğrusu, hem yazım çok çirkin hem de yanlış yazdığımda düzeltmesi yeni baştan doldurması gerçekten zahmet.

Bir de dolduran taraftan değil de, bu formları okuyan ve işeleyen taraftan bakarsak, kargacık burgacık yazılar, bu yazıları okuyup tekrar bilgisayar üzerinde bir hesap tablosuna veya başka bir veri alanına elle yazmak gerçekten işgücü kaybı ve çalışana zülum! Patron veya yönetici olsanız, böyle gereksiz bir iş tekrarı için iş gücünüzü gereksiz yere kullandığınız için maddi bir kaybınız da olurdu.

Tabi ayrıca bir de “Kurumsallık” boyutu var, düşünsenize, müşteriniz lan büyük bir şirkete elle doldurması için bir form gönderiyorsunuz… Bunun önüne geçmek için bazen bu formları metin belgedesi(odt, doc etc) veya hesap tablosu(ods, xls) biçimlerinde gönderilebiliyor. Ama bunda da, biçim ve düzen sorunlarından dolayı form istenilen şekilde görüntülenemiyor, sayfalar kayıyor bazen de müşteri veya formu dolduran kişi formun alanlarını kafasına göre değiştiriyor siliyor vs vs… Bunun için en güzel alternatiflerden biri Doldurulabilir PDF formları oluşturmak.

Doldurulabilir PDF formunda, belirlediğiniz alanlar form belgesini açan kişi tarafından düzenleme yapılmasına ve işaretlenmesine izin veren bir belge yapısı oluşturulmakta. Bu sayede dolduran kişi ona tanımlı alanlar dışında bir değişikik yapamamakta ve form biçimi ve düzeni de korunmakta.

Bu sayede hem formu doldurmak hem de formu okumak ve işlemek çok kolay. Formu işlemek basit bir kopyala yapıştır işlevine dönüşmekte. Ayrıca, formu işleyen kişinin yapabileceği -hepimiz insanız ve yazılarımız genellikle çirkin- okuma ve yazma gibi hataların da önüne geçerek doğru bilginin aktarılmasını sağlamak sunulan çok büyük bir fayda!

Haydi LibreOffice ile Yapalım

LibreOffice ile doldurulabilir PDF formu oluşturmak gerçekten çok kolay. Writer, Calc, Impress ve Draw bileşenlerinin hepsinde doldurulabilir PDF oluşturabilirsiniz.

Nasıl yapıldığını göstermek için ben Writer üzerinde basit bir form hazırladım.

Doldurulabilir PDF formları oluşturmaya başlamak için ilk adım olarak menüden

Dosya -> Görünüm -> Araç Çubukları yolundan “Form Denetimleri” araç çubuğunu seçelim ve oluşturduğumuz beldeki alanları bu araç çubuğu sayesinde belirleyelim.

LibreOffice ile doldurulabilir form oluşturmak için Form Denetimleri Araç Çubuğu'nu aktifleştirelim
LibreOffice ile doldurulabilir form oluşturmak için Form Denetimleri Araç Çubuğu’nu aktifleştirelim

Ben düz metin kutuları, onay kutuları ve seçim kutusu kullandım. Solda gördüğünüz Form Denetimleri Araç çubuğunda metin kutusunu seçtikten sonra oluşturmak istediğiniz alana tıklayıp alan boyutu nispetinse sürüklediğinizde alana kolayca sahip olacaksınız. Bu alanların biçimlendirilebilir olduğunu belirteyim. Bu sayede, alanların yazı tipinden tutun rengine davranışına kadar istediğiniz tanımlamaları yapabilirsiniz.

Metin kutusu alanının özelliklerini değiştirebilirsiniz
Metin kutusu alanının özelliklerini değiştirebilirsiniz

Burada, özellikle çok satırlı tasarlaan kutular için bir ipucu vermek isterim, adres gibi çok satırlı olmasını tasarladığınız kutucuları aşağıdaki gibi ayarlamanız gerekmekte

Metin kutusunu çok satırlı hale getirmek
Metin kutusunu çok satırlı hale getirmek

Formumuzu tamamladıktan sonra geriye bu formu PDF biçiminde dışa aktarmak kalıyor. Burada yine araç çubuğundaki PDF olarak dışa aktar simgesi yerine bu işlemi;

Dosya -> PDF Olarak Dışa Aktar yolu ile yapmak gerekiyor, burada açılacak PDF Seçenekleri iletişim penceresinde “PDF formu oluştur” seçeneğinin işatretli olduğundan emin olduktan sonra “Dışa Aktar” düğmesine basarak düzenlenebilir PDF formumuzu kaydediyoruz.

LibreOffice ile hazırlanmış doldurulabilir formu PDF olarak dışa akarmak
LibreOffice ile hazırlanmış doldurulabilir formu PDF olarak dışa akarmak

Formumuzu oluşturduk ve dışa aktardık. Artık bu form PDF okuyucu ile açıp doldurabilir.

Nasıl olduğuna bakmak için PDF okuyucusu ile açalım.

LibreOffice ile oluşturulmuş PDF formu PDF okuyucu ile Düzenlemek - Adobe Reader
LibreOffice ile oluşturulmuş PDF formu PDF okuyucu ile Düzenlemek – Adobe Reader

Görüldüğü üzere formu rahatça düzenleyebildim, seçim kutularını işaretledim. Dikkat ederseniz, okuyucunun üst kısmında bu PDF’nin doldurulabilir olduğu ile ilgili bir uyarı bandı belirdi. Bu bandı gördüğünüz PDF dosyaları doldurulabilir belgelerdir. Formu doldurduktan sonra kaydedip gönderebilirsiniz.

Yukardaki örneği Adobe Reader ile vermemin sebebi, büyük ihtimalle oluşturacağınız formları göndereceğiniz kişilerde bu okuyucunun yüklü gelmesi. Gördüğünüz gibi sorunsuz şekilde görüntülenebiliyor ve düzenlenebiliyor. LibreOffice ile çalışmanızın önünde bir engel yok.

Gelelim sevdiğimiz Linux sistemimiz üzerindeki okuyuculara. Bu okuyucularda da oluşturduğumuz formları rahatça doldurabilir ve kaydedebiliriz.

Okularda doldurulmuş PDF formu
Okularda doldurulmuş PDF formu

Okular’da da beliren uyar bandına dikkatinizi çekerim, Formları Göster seçeneği ile, doldurulabilir form alanlarını aktif ederek doldurmaya başlayabilirsiniz.

Evince'de pdf formu doldurmak
Evince’de pdf formu doldurmak

Nedenini henüz bilmiyorum ama Linux üzerinde bu belgelerdeki Ş ve İ gibi karakterlerin görüntülenmesinde bir sorun olmuş gibi, sanırım sistem yereli veya benim oluşturduğum dosyanın kodlaması ile ilgili bir sorun olabilir. Bakmak lazım.

Unutmadan, formları doldurduktan sonra, doldurulmuş formu PDF okuyucunuzdan  kaydederken “Farklı Kaydet” şeklinde kaydetmenizi öneririm.

Gördüğünüz gibi, LibreOffice ile ek bir yazılıma ihtiyaç duymadan kolaylıkla PDF formlarıhazırlayabiliyoruz.

Denemek isteyenler için: odt dosyası ve pdf dosyası

Mutlu Günler.

– http://www.ehow.com/how_12072772_create-fillable-form-linux.html

– http://askubuntu.com/questions/166875/create-fillable-or-editable-fields-in-a-pdf

– http://ask.libreoffice.org/en/question/6485/can-i-make-a-pdf-consent-form-that-customers-can/

– https://translations.documentfoundation.org/tr/libo_help/translate.html#unit=33070055

LibreOffice ve Hibrit PDF Mucizesi

Sanırım bu yazacağım yazı Hibrit PDF ile ilgili ilk Türkçe tanıtım yazısı olacak, o sebeple cehaletimi ilk elden ortaya koyacak kadar da cesur olmak durumundayım…

En basit tarifle, Hibrit PDF, oluşturduğunuz metin belgesi, hesap tablosu, sunum, çizim, matematik formülü, html belgelerini hem PDF olarak açmanıza hem de bu PDF dosyalarını LibreOffice ile açıp düzenlemenize imkan veren müthiş kullanışlı bir özelliktir özetle hem PDF hem de düzenlenebilir belgedir!

PDF dosya biçimi günlük hayatta en çok tercih edilen dosya biçimlerinden biri, tercih sebeplerinin başında ise, kendini muhafaza etmesi ve farklı okuyucu ve platformlarda dahi biçimlendirmesini koruyarak kendisini olduğu gibi göstermesi.

PDF’nin belge değişiminde bu kadar çok tercih edilmesinin yanında, kendini koruması sebebiyle ikinci bir elde düzenlemeye imkan tanımaması çoğu durumda kısıtlayıcı bir engel olarak karşımıza çıkmakta.

Mevcut bir PDF’nin dolaşımda düzenlenmesi için bildiğim seçenekler;
– LibreOffice Draw – PDF içe aktarım ve düzenleme
– PDF içe aktarma PDF dönüştürücü yazılımlar: (Adobe Acrobat ailesinin yetkin sürümleri; XI gibi, Abby Fine Reader vb)

Her ne kadar bu yöntemler makul ve işgörür gibi görünse de, hiçbiri size PDF dosyasını doğrudan kelime işlemciniz veya hesap tablonuz üzerinde düzenlemeye imkan tanımamakta. Ha derseniz, kardeşim düzenliyoruz işte, ne farkı var. Şöyle diyeyim, en önemlisi bu dönüştürücüler metinleri düzgün okuyamayabilir, Türkçe karakterlerde sorun olabilir, yapısal olarak da özgün belgenin biçemlerini, dipnotlarını, çapraz başvurularını, başlık hiyerarşisini ve içindekiler tablosu, kaynakça ve dizini gibi yapıları göz ardı edip çok basit şekilde belge rötuşundan ilerisini düşünmüyorsunuz demektir. Bu çözümlerde belge düzeni bozulacak, şekilde kaymalar olacak, tablolar okunmayacak vs vs… Belgeyi düzenlemek ile belge düzenini toparlamak size çok vakit kaybettirecektir.

Bu bugün ihtiyacınızı giderse de, yarın daha iyi çalışma araçlarına ve ihtiyaç duyacaksınız. İşte tam burada devreye giriyor LibreOffice ve Hibrit PDF düzenleme özelliği.

Hibrit PDF Nedir?

Hibrit PDF, basitçe PDF dosyasının içerisine ODF dosya biçiminin gömülmesidir, yani bir PDF dosyası oluştururken aynı zamanda içerisinde mevcut Açık Belge Biçimindeki dosyanızı gömmektesiniz. Bu sayede oluşturduğunuz PDF dosyası, PDF okuyucuda normal bir PDF gibi açılmaktayken, paralelinde aynı dosyayı LibreOffice Writer, Calc, Impress ve Draw bileşenlerinde normal şekilde  tıpkı PDF’de göründüğü/olduğu düzende ve biçimlendirmede normal bir metin belgesi olarak açıp düzenlemeye imkan vermektedir.

Açık Belge biçimi(OpenDocument Fortmat)’ın gücünü PDF ile birleştirebilmesi, ODF’nin OOXML’e attığı bir güzel fol olarak da görülebilir. Bu özellik kelimeyle; Harika!

Hibrit PDF Nasıl Oluşturulur, Nasıl Kullanılır?

Hibrit PDF oluşturmak LibreOffice ile gerçekten çok kolay ve zahmetsizdir. Hibrit PDF oluşturmak için tek yapmanız gereken, araç çubuğundaki PDF Olarak Dışa Aktar simgesini kullanmak yerine, PDF dışa aktarma işlemini;

Dosya -> PDF Olarak Dışa Aktar

yolunda açılan PDF seçenekleri iletişim penceresinde “Gömülü Açık belge dosyası” seçeneğini aktif ederek “Dışa Aktar” düğmesine basmak. Bu şekilde oluşturacağınız PDF dosyaları Hibrit PDF dosyaları olacaktır. Oluşturduğunuz Hibrit PDF dosyalarını PDF okuyucunuz ile rahatça açabilirsiniz.

PDF dosyasını tekrar düzenlemek için ise, tek yapmanız gereken, bu dosyayı dilediğiniz LibreOffice bileşeniyle açmak. Bunu dosyaya sağ tıklayarak “Birlikte Aç” yolu ile dilediğiniz LibreOffice bileşimini seçebileceğiniz gibi, dosyaları LibreOffice uygulamasından “Dosya->Aç” yolu ile de açabilirsiniz.

Birlikte Deneyelim

Ben örnek olması için basitçe bir belge oluşturdum. Vikipedideki Mars maddesini alıp LibreOffice Writer’a kopyaladım.

——————————>Fazladan ipucu<——————————

Bu örneği vermemin sebebi aslında bir ipucu daha vermek istemem. İnternet sayfalarındaki içeriği alıp LibreOffice’e kopyaladığımızda, resimler kaynak dosyadan bağlantı olarak alınmakta, bu resimleri belge içine dahil etmek ve internet bağlantısı gereksinimini ortadan kaldırmak için;

LibreOffice içerisine internet sayfalarından içerik kopyalarken resim bağlantılarını kaldırmak
LibreOffice içerisine internet sayfalarından içerik kopyalarken resim bağlantılarını kaldırmak

Düzenle -> Bağlantılar yolunda bağlantıların listelendiği kutuda “Ctrl+A” ile bütün bağlantıları seçtikten sonra “Bağlantıyı sonlandır” düğmesine tıklamak.

——————————><——————————

Konuya dönersek, oluşturduğum bu belgeyi “Dosya -> PDF Olarak Dışa Aktar” yolunu takip ederek açılan PDF Seçenekleri iletişim penceresinde “Gömülü Açık belge dosyası” seçeneğini aktif ederek “Dışa Aktar” düğmesine basarak dışa aktarayım.

PDF olarak dışa aktarırken Gömülü Açık Belge dosyası seçeneğini aktif ederek, düzenlenebilir Hibrit PDF dosyaları oluşturmak
PDF olarak dışa aktarırken Gömülü Açık Belge dosyası seçeneğini aktif ederek, düzenlenebilir Hibrit PDF dosyaları oluşturmak

İşte size oluşturduğum PDF belgesi:

LibreOffice ile oluşturulmuş düzenlenebilir Hibrit PDF dosyası
LibreOffice ile oluşturulmuş düzenlenebilir Hibrit PDF dosyası

Aynı belgeyi, sağ tıklayarak LibreOffice Writer veya LibreOffice Writer ile “Dosya->Aç” yolu ile açtığımda buyurunuz düzenlenebilir bir PDF dosyası, hem de tıpatıp aynısı:

PDF belgesinin LibreOffice Writer ile açılmış hali:

LibreOffice Writer ile düzenlenmek için açlan Hibrit PDF dosyası
LibreOffice Writer ile düzenlenmek için açlan Hibrit PDF dosyası

Bu özellik sayesinde, oluşturduğumuz PDF dosyaları üzerinde başkaları ile daha kolay birlikte çalışabiliriz, önce metin belgesi kaydetmek, sonra dışa aktarma tekrarından kurtularak tek bir belge üzerinden çalışmalarımızı yürütebiliriz.

Hem PDF hem metin belgesi bir arada!

Bireysel kullanımı bir kenara bıraktığımızda, kurumunuzda/şirketinizde neler yapabileceğinizi siz düşünün 🙂

Gerek LibreOffice Draw ile hem metin tabanlı hem de görüntü olarak taranmış PDF’leri içe aktarmak ve düzenlemek, gerekse Hibrit PDF özelliği ile harika şekilde PDF dosyaları üzerinde metin belgesi olarak çalışabilmek, LibreOffice’i bilgisayarınızda mutlaka bulunması gereken bir yazılım haline getirmekte.

Unutmadan tekrar hatırlatayım, bu özelliği sadece metin belgelerinde değil, hesap tabloları, sunumlar ve çizim dosyalarında da kullanabilirsiniz.

LibreOffice’i sisteminize kurmanız şiddetle tavsiye olunur, şayet iş yerinizde LibreOffice kurmanıza izin verilmiyorsa, bu faydalarını anlatın ve şirketinizde hem bu işi yapan ücretli yazılımlara para ödemek yerine LibreOffice’i kurmanın tasarruf sağlayacağını ve LibreOffice’in yeteneklerinden herkesin faydalanacağını söyleyin. Yine mi olmadı, o zaman siz kendi kullanımınız için “Taşınabilir LibreOffice“i USB belleğinize veya sabit diskinizdeki bir klasöre kurun, faydalarından mahrum kalmayarak işinizi kolaylaştırın.

Unutmadan şurada da Hibrit PDF’ler ile ilgili Simon Phipps tarafından hazırlanmış güzel bir video anlatım mevcut:

LibreOffice ile düzenlenebilir Hibrit PDF dosyalar oluşturmak:

Mutlu günler.

Not: Bu özellikler için gerekli olan PDF İçe Aktar eklentisi Windows kurulumu ile birlikte varsayılan olarak gelmektedir. Birçok Linux dağıtımı için hazırlanan LibreOffice paketlerine dahil edilerek gelmektedir, bu eklenti sizde kurulu değilse, paket yöneticinizden veya bu adresten indirip kurabilirsiniz.

http://workingcollaboration.com/workingcollaboration/weblog.nsf/dx/hybrid-pdf-documents.htm?opendocument&comments

http://www.ozgurlukicin.org/haber/openoffice-3-tura-cikiyor/

http://www.oooninja.com/2008/06/pdf-import-hybrid-odf-pdfs-extension-30.html

http://extensions.services.openoffice.org/project/pdfimport

http://wiki.openoffice.org/wiki/Pdf_Import_Extension/Announcement

https://translations.documentfoundation.org/tr/libo_help/translate.html#unit=33067843

LibreOffice Writer’da Değişiklikleri İzlemek ve Belge Karşılaştırmak

Değişiklik İzleme ve Belge Karşılaştırma Nedir?

Değişiklikleri izleme, bir belgenin mevcut hali üzerine yapılan ekleme, çıkarma ve öznitelik değişikliklerini gösterme imkanı veren şahane bir özellik.

Bu özelliklerin en çok kullanıldığı alanlar; her tür yazı, kitap, dergi ve bilimum makale editörlüğü, hukuki metin incelemeleri, sözleşmeler, yönergeler ve bilimum gözden geçirilecek metin belgesi…

Belge karşılaştırma ise, değişikliği izlenmemiş veya değiştirilmiş iki belge arasındaki farkları ortaya koyan bir özellik. Örneğin elinizde bir kamu kuruluşu tarafından yayınlanan bir başvuru belgesi var diyelim ki 80 sayfa bir belge var, kurum bu belgenin yeni sürümünü yayınladı, şartlar vs değişti, eski belgeyle yenisi arasındaki bu farkları nasıl tespit edeceksiniz, satır satır yapmak kabus gibi, işte burada Belge Karşılaştırma özelliğinden faydalanabilirsiniz. Diğer bir örnek; mesela bir müşterinize ilgili yerleri doldurması için bir belge gönderdiğiniz, ama size gelen metinde acaba sadece ilgili yerler mi doldurulmuş yoksa başka bir değişiklik var mı? işte bu gibi durumlarda bu özellikten faydalanabilirsiniz.

Belge karşılaştırmanın bir diğer pratiği, birine doldurması veya incelemesi için gönderdiğiniz kişi belgede değişiklikleri izlemeyi kullanarak belgeyi incelemedi, veya bu özelliği çok iyi kullanan birisi değil, işte burada belgede başkaca bir değişiklik ve müdahale yapılmış mı onu anlayabilirsiniz. Özgün belge ile belgenin son halini bu özelliği kullanarak kolayca karşılaştırabilirsiniz.

Yeni Değişiklikler Araç Çubuğu

(Güncelleme)

Bu yazıyı ilk yazdığımda değişiklikleri izleme ve kaydetme işlemlerine sadece menüden Düzenle -Değişiklikler başlığı altından erişilebiliyordu ve bu özelliği kullananlar için erişimi ve kullanımı zordu. Fakat LibreOffice 4 serisiyle gelen değişiklikler araç çubuğu bu işi gerçekten kolaylaştırıyor. Belgenizdeki değişiklikleri izlemek, değişiklikleri gözden geçirmek ve belgeleri karşılaştırma işlevlerini görebiliyorsunuz. Araç çubuğunu açmak için Görünüm – Araç Çubukları – Değişiklikler yoluyla erişebilirsiniz.

Değişiklikler araç çubuğuna Görünüm - Araç Çubuğunu - Değişiklikler yoluyla etkinleştirebilirsiniz.
Değişiklikler araç çubuğuna Görünüm – Araç Çubuğunu – Değişiklikler yoluyla etkinleştirebilirsiniz.

Bu araç çubuğunu da tıpkı diğer araç çubuklarında olduğu gibi üzerine sağ tıklayarak Özelleştir yoluya kendi ihtiyacınıza göre özelleştirebilirsiniz, yeni düğmeler (ör. Yorum ekle düğmesi) ekleyebilirsiniz, veya kaldırabilirsiniz.

Değişiklikler konusunda bir önemli nokta da değişikliklrin gösterilmesi. LibreOffice ile varsayılan olarak gelen renklerden memnun değilseniz, veya kendi zevkinize göre -ki bu göz kolaylığı ve renk algısına göre değişir- bir işaretleme istiyorsanız Seçenekler – LibreOffice Writer – Değişiklikler yoluyla çok kolay bir şekilde yapabilirsiniz. Aşağıdaki resimde göründüğü gibi kolayca kişiselleştirebilirsiniz.

LibreOffice Wrtier'da Değişikliklerin işaretlenmesi dilediğiniz gibi kişiselleştirebilirsiniz.
LibreOffice Wrtier’da Değişikliklerin işaretlenmesi dilediğiniz gibi kişiselleştirebilirsiniz.

Ben alışkın olduğum Ekleme – Açık Mavi, Silme kırmızı ve Öznitelik değişikliği için ise – resimde mavi kalsa da yeşil kullanıyorum. Siz de size ve belge üzerinde birlikte çalıştığınız insanlara nasıl kolay geliyorsa ona göre bir renk ve biçim seçimi yapabilirsiniz.

**

Bu yazıyı ilk yazdığımda LibreOffice’in değişiklik izleme özelliğinde önemli bir eksik vardı, değişiklikleri parça değil bütün olarak kabul veya reddetme durumu vardı. Aşağıda bahsettiğim hata kaydı çözülmüş ve harika olmuş 🙂

Sizin de hatalı olduğunu düşündüğünüz veya eklenmesini istediğiniz bir özellik varsa, hata kaydı girmekten çekinmeyin: https://bugs.documentfoundation.org/ 

**

Videolu anlatım

LibreOffice ile ilgili eğitim ve ipucu videoları hazırlamak epeydir aklımdaydı ama bir türlü fırsat bulamıyordum. En sonunda küçük bir arada bir video anlatımı kaydetmeye karar verdim…

Konu olarak çok işlevsel bulduğum ve birlikte çalışma işlerinde çok kullanılan değişiklik izleme ve belge karşılaştırma özelliklerini seçtim.

Videoyu merak edenler aşağıdan izleyebilirler. Yalnız peşin söyleyeyim hem amatörlüğüm hem de Windows üzerinden kayıt yapmak bitirdi beni. Linux üzerinde yapabilirdim ama kullanıcı çokluğundan aşinalık yakalanması için Windows üzerinde kayıt yapmaya karar verdim. Hele o MovieMaker yok mu off kahır. Bir sonraki olursa kesinlikle Linux üzerinde çekeceğim.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=PHwdPVcqnXU#!

 

Daha önce iki parça sesli günlük girdisi yayınlamıştım. Anlatım da zormuş doğrusu.

Özetle, bu işi yaparım diyorsanız lütfen bana kalmadan siz yapın ki güzel bir şey çıksın ortaya 🙂

Bonus: LibreOffice ile ilgili İngilizce onlarca anlatım videoları:

Özgür Yazılım severden plase:

Değişiklik izleme ile ilgili iki adet hata raporladım:

Not: LibreOffice Writer ile Başlamak diye bir rehber kitabımız da var: http://tr.libreoffice.org/assets/Uploads/LibreOffice_Klavuzu/0104GS3-Writerilebalamak.pdf

LibreOffice’de PDF düzenlemek

İş yaşamında PDF biçimindeki dosyaları düzenleyebilmek büyük nimet, kolaylık…

Sürekli gelen taslak metinler, sözleşmeler, yazılar, bildirimler, sunumlar ve aklınıza gelebilecek birçok belge PDF(Portable Document Format) biçiminde dolaşmakta. Size gönderilen PDF biçimindeki belge üzerinde çalışmak, genel PDF okuyucunuzla yapamayacağınız bir iş. Çoğu zaman da gerekli…

Öyle ki işe ilk başladığımda, gelen PDF belgelerini döktürür, üzerine elle düzeltmeleri  ve notları yazardık, bu kağıdı taratıp ilgili kişilere tarama görüntüsü olarak gönderirdik. Gayet ilkel ve işe yarar bir yöntem… Fakat profesyonel mi? Tabiki de hayır 🙂

Mevcut belgelerinizi PDF’ye dönüştürmek kolay. Hatırlıyorum da PDF’ye dönüştürüp gönderdiğim PDF’in düzenlenmiş ve üzerine not alınmış şekilde “Jilet” gibi bana geri geldiğinde çok şaşırmıştım. “Vay arkadaş, adamlara bak…” demiştim. Oysa bu yapmak çok da büyük marifet değilmiş.

LibreOffice ile belgelerinizi ofis yazılımın içerisinden, bir eklentiye veya dış bir yazılıma ihtiyaç duymadan doğrudan PDF olarak dışa aktarabildiğiniz gibi aynı şekilde PDF dosyalarınızı Draw(Çizim) bileşeni içerisinde aktarıp bu dosyalarınızı düzenleyebilirsiniz.

Akşama, yarın akşama veya haftaya –yani müsait olduğum bir zaman– LibreOffice’de PDF düzenlemekle ilgili bir video çekeceğim.

LibreOffice’de PDF dosyalarını nasıl düzenleyebiliyoruz dersek, basitçe şöyle:

LibreOffice Draw(Çizim) ile PDF dosyasını açın. Draw bileşeni menüsünden “ “komutuyla yapabileceğiniz gibi, dosyaay sağ tıkladığınızda “Birlikte Aç…” komutuyla LibreOffice’in herhangi bir bileşenini seçtiğinizde PDF belgesi Draw bileşeninde açılacaktır. Açıldıktan sonra PDF belgesini çizim belgesi gibi düzenleyin, not alın, açılır not ekleyin, altını çizin, şema ekleyin, resim ekleyin ne isterseniz onu ekleyin… Dosyayı daha sonra yine düzenleyebilmek isterseniz odg çizim dosyası olarak kaydedebilirsiniz.

Bu işlemleri yaptıktan sonra dosyayı PDF olarak dışa alktarmak için iki seçeneğiniz var:

1- Araç çubuğundaki PDF simgesi: Bu şekilde dosyayı doğrudan PDF olarak dışa aktarabilirsiniz. Yalnız bu simge bir kolaylaştırıcı/hızlandırıcı olduğundan dışa aktarmayla ilgili ayarları bu yolu kullanarak yapılandıramamaktasınız. PDF’yi yorumlarla birlikte dışa aktarmak için ikinci yöntemi kullanınız.

2- “Dosya->PDF Olarak Dışa Aktar” yolu: Bu yolla, PDF dosyasıyla ilgili ayarları yapılandırabilirsiniz.

Burada birçok ayar bulunmakta, ama şimdilik püf nokta olan “Yorumları Dışa Aktar” seçeneğini vurgulamak istiyorum. Bu seçenek sayesinde, belgeye eklediğiniz “Açılır Notlar” PDF çıktısında da görünmekte. (Nedenini bügün işyerinde tecrübe ettim).

LibreOffice PDF dışa aktarma ayarları
LibreOffice PDF dışa aktarma ayarları

Size gönderilen ve üzerinde; işaretleme, düzeltme, not alma ve ekleme yaptığınız PDF dosyalarını  “Dosya->PDF Olarak Dışa Aktar” yoluyla dönüştürünüz. ( LibreOffice hibrit bir PDF dosyası oluşturacaktır, bu dosya ODF ve PDFnin hibritifdir) Ben denedim, Adobe Reader’da bile şahane açıldı 🙂

Kurumsal kullanıcıların/kullanıcı adaylarının dikkatine: Bu işi yapabilecek bir üçüncü parti yazılım ve bunun kurumsal kullanım maliyeti, bu ek yazılımın kurulumu kullanımı vb faktörleri de ihmal etmeyin.

Bu bile bilgisayarına LibreOffice kurmanız, kurmak istemeseniz bile bir kenarda Taşınabilir LibreOffice bulundurmanız için bir neden 🙂

Bu seçenekle açılacak iletişim kutucuğundaki diğer harika seçenekleri anlatmaya gerek yok. Malum, çeviri çalışmalarımız sayesinde anlayabildiğimiz anadilimizde, yani Türkçe 🙂

Bu küçük ipucunu tecrübe edince Twitter’dan paylayaşım dedim, sonra bunu yapmamın kimseye bir faydası olmayacağını düşünüp bu günlük girdisini yazmaya karar verdim. iyi de ettim sanırım. Daha geniş anlatımda, kolay ulaşılabilir, herkes tarafından görülebilir, daha fazla kanaldan paylaşılabilir ve en önemlisi belki Google’dan bu ilşi nasıl yapacağını arayan insanlara faydası dokunur. Twitter: 0 – Günlük: 1!

Mutlu günler.

Taşınabilir LibreOffice: Büyük Nimet!

Taşınabilir LibreOffice ile özgür ofis yazılımınız her daim yanınızda!
Taşınabilir LibreOffice ile özgür ofis yazılımınız her daim yanınızda!

Kasım ayında Taşınabilir LibreOffice’in güzelliği ile ilgili bir yazı yazmıştım:
http://blog.bluzz.net/libreoffice-portable-ile-ozgur-ofisiniz-cebinizde/

Taşınabilir LibreOffice ile özgür ofis yazılımınız her daim yanınızda!
Taşınabilir LibreOffice ile özgür ofis yazılımınız her daim yanınızda!

Bugüne kısmetmiş, LibreOffice Türkiye sitesinde Taşınabilir LibreOffice sayfasını oluşturdum: http://tr.libreoffice.org/download/tasinabilir-libreoffice/

Taşınabilir LibreOffice Windows üzerinde çalışmakta. Ama şu bir gerçek ki böyle bir uygulamaya en çok ihtiyaç duyan, biz Linux kullanıcılarıydık, şimdi ise bu güzel araç sayesinde USB belleklerimizde bulunduracağımız bu taşınabilir uygulama ile, belgelerimizi başka bilgisayarlarda olması gerektiği gibi açacağız.

Bazı neden ve durumları Kasım ayında yazdığım günlük yazısında yazmıştım. Derkli toplu hali ise http://tr.libreoffice.org/download/tasinabilir-libreoffice/.

Taşınabilir LibreOffice’in bir diğer özelliği ise, insanları LibreOffice ile tanıştırmak için güzel bir imkan sunması. Özellikle belgeleri PDF olarak dışa aktarmak ve PDF dosyalarını içe aktarıp düzenlemek müthiş özellikler.

Size tavsiyem Taşınabilir LibreOffice’i bir kenarda bulundurmanız, olmadı aklınızda bulundurun, lazım olunca internetten kolayca indirip kurabilirsiniz.

***

Bu arada PortableApps.com sitesinde sevdiğimiz bildiğiniz uygulamalar da mevcut 🙂 Geçen gün iş için lazım oldu Gimp’in taşınabilir sürümünü indirip kurdum, işimi gördüm, havamı attım 🙂 Sadece USB Değil, sabitdiskinizdeki herhangi bir dizine de kurulum yapabilirsiniz.

***

LibreOffice ile ilgili yapılacak çok işe var, katkı vermek isterseniz, bir kısım işleri şurada yazdım: http://listarchives.libreoffice.org/tr/users/msg00018.html

Desteklerinizi bekleriz.

zeki[at]ozgurlukicin.com adresinden bana ulaşabilirsiniz. Bunun yanı sıra Türkçe e-posta listemize de üye olabilirsiniz:

Üyelik için users+subscribe@tr.libreoffice.org adresine boş bir e-posta gönderebilirsiniz. Listenin arşivlerine ise http://listarchives.libreoffice.org/tr/users/ bağlantısı ile ulaşabilirsiniz.

Mutlu günler.

LibreOffice ile Ön Sayfa(Kapak) oluşturmak ve numaralandırmak

LibreOffice’in hangi versiyonuyla geldiğini tam bilemesem de, epeydir aklımda olan ve kısaca yazmak istediğim güzel bir özellik; LibreOffice’in Ön Sayfa oluşturucusu.

OpenOffice.org zamanında olmayan bu özellik, bir çok insan için sinir bozucu olan, bölüm oluşturma, bölümlere numaralandırma şartlamaları yapma vb angaryaları ortadan kaldırıyor. Tıkla ve devam et gibi hoş bir işlev.

Şimdi eskinden nasıl yapıldığını merak etmek isteyenler, şuralara bakabilir:

Bunları geride bırakırsak, yapmanız gereken oldukça basit.

Boş bir belge açın,

Ekle-> Alt Bilgi-> Varsayılan’ı seçerek belgenize bir alt bilgi alanı ekleyin. Unutmayın ki metin alanına sayfa numarası eklemek hem amatörcedir hem de bu alanları anlamadan silersiniz. Bu nedenle, sayfa numarası, dipnot, sürekli uyarı metni, şirket anteti vb gibi girdileri yaparken hep üst bilgi veya alt bilgi alanı kullanın)

Şimdi Alt Bilgi alanına tıklayın, Menü’ye gelin Ekle-Alanlar-Sayfa Numarası’na tıklayarak otomatik sayfa numaralandırıcıyı bu alana ekleyin.

Kapağımızı yazalım, sonra Biçim -> Ön Sayfa yoluyla ön sayfa ekleme ayarlarını yapalım.

Mevcut sayfamızı ön sayfya dönüştürmek istediğimizden bu seçeneği tercih ediyoruz. Şayet hali hazırdaki belgelere bir ön sayfa veya kapak eklemek isterseniz, Yeni Ön Sayfalar ekle seçeneğiyle, boş yeni ön sayfalar ekleyebilirsiniz.

Burada numaralandırmayla ilgili püf noktası; Sayfa Numaralandırmasını ön sayfadan sonra yeniden başlat seçeneğini seçmek. Bu seçeneği seçtiğiniz zaman ön sayfanızda numara olmayacak ve sonrasında gelen sayfa dilediğiniz numaradan başlayacaktır.

LibreOffice'de Kapak Sayfası Oluşturmak
LibreOffice’de Kapak Sayfası Oluşturmak

 

Ön sayfa ekle seçeneğinde gerekli tercihlerden sonra, Tamam düğmesine tıkladığınızda ön sayfadaki numara hanesinin gittiğini göreceksiniz. Enter tuşuyla ikinci syafaya geçtiğinizdeyse, o sayfanın istediğiniz numaradan başladığını göreceksiniz.

Eğer iç kapaklı veya bastırılacak bir belge(kitap, rapor vs vs) çalışıyorsanız, iç ön sayfa için gerekli ayarları da bu kutucuktan yapabilirsiniz.

***

Şimdiye kadar eksikliğini tez yazarken hissettiğim, LibreOffice ile gelen ve geç farkettiğim ve yazmakta da epey bir geç kaldığım bir özelliği de buraya not düşerek kafamdaki bir işi daha bitirmiş olmanın mutluluğunu yaşıyorum.

Eğer yok efendim hala “…zor geldi, anlamadım, karışık yaa” diyorsanız, üzülmeyin sizler için de bir şablon ana belgemsi bir şey hazırladım. belge içinde numaralandırma, içindekiler dinizi oluşturma gibi temel ipuçları da var. Buyrunuz, afiyet bal şeker 😉

LibreOffice'de Kapak ve İçindekiler Dizini ŞablonuLibreOffice’de Kapak ve İçindekiler Dizini Şablonu

 

Efendim, dünyanın en güzel eylemi okumak… Okumak için de yazı lazım, yazıyı yazmak için araç lazım… Böyle güzel özgür bir aracımız LibreOffice’i ben kendim ve ailem kullanıyorum. Çok güzel bir araç, nefis… Her gün bir sayfa yazıyorum. LibreOffice çok güzel bir özgür yazılımdır. İndirin, yoğun bir şekilde kullanın! Her işinizi görür, çok faydalıdır, hesap tablosu yaparsınız, sunum hazırlarsınız, veritabanı oluşturursunuz, aklınıza gelmeyecek binbir faydası vardır bu ofis yazılımının.

Bolca yazın, üretin paylaşın ki bolca okuyacak ürün çıkaralım ortaya. Kendi dilimizce güzel özgür eserlere hasretiz. İçinde tam 5 bileşen bulunan LibreOffice’i kullanınız, tavsiye ediniz.

(Bal Deresi reklamlarına sevgilerimle)

LibreOffice Yardım’ı hiç kullandınız mı?

LibreOffice gibi gelişmiş bir yazılımın belgelendirmesi olmadan tam kabul edilmesi düşünülemez. LibreOffice sezgi yoluyla öğrenilir ve kullanımı kolaydır, gündelik hayatta LibreOffice kullanan insanlar neredeyse asla kullanım kılavuzuna bakmazlar – bu, özellikle LibreOffice’e göç etmiş ve ihtiyacı olan tüm özellikleri mantıkla, tahmini kolay yerlerde bulan Microsoft Office kullanıcıları için geçerlidir.

Ayrıca, bir şeyi kontrol etmeniz gerektiğinde kullanabileceğiniz gömülü yardım sistemi sorularınızın çoğuna cevap veren değerli bir yardım kaynağıdır. Ancak yeni başlayan biri için ihtiyacı olan şeye nasıl başlayacağını adım adım öğreten bir kullanım kılavuzunun yerini hiçbir şey alamaz.*

Peki siz bugüne kadar LibreOffice Yardım merkezini kullandınız mı? Ben açık söyleyeyim pek kullanmamıştım.

Bir uygulamayı kullanırken, öğrenmek istediklerinizi kafamıza takılanları hep denemeye yanılma ve doğal etkileşimle çözmeye çalışıyoruz sanırım.

LibreOffice’in arayüz çeviri çalışmalarının tamamlanmak üzere olması(Math, Calc, Database kullanıcılarına ihtiyacımız var!) artık konstantrasyonumuzu uzun zamandır gözümüze kestirdiğimiz yardım içeriğine yoğunlaştırmamıza fırsat verdi.

Şu an LibreOffice için yardım içeriği %41 seviyesinde. LibreOffice yardım’ın devasa içeriği göz önüne alındığında bu çok büyük bir başarım demek(438.264 kelimeden178.092 kelime çevrilmiş, 260.172 kelime çevrilmeyi bekliyor). Aynı zamanda da yapılack daha çok iş var demek 🙂

Şu anda mevcut yardım ekranımız şöyle:

LibreOffice Yardım Penceresi

Sol taraftaki İngilizce başlıklar sizi yanıltmasın, bu başlıkların çeviri portalindeki yapısı farklı olduğundan gözden kaçmış, dün gece büyük bir kısmını düzelttim. Dediğim gibi çeviri seviyesi %41 olsa da yanılmayın bu çok ciddi bir Türkçe içerik demek. Umarım yakın zamanda sizlerin de katkısıyla Dünyanın dieğr büyük dilleri gibi Türkçe yardım içeriğini de %100’e taşırız.

Yardım merkezini kullanabilmek için, Pardus üzerinde libreoffice-help-tr paketi kurulu olmalı, eğer Windows kullanıcısısanız LibreOffice indirme sayfası http://tr.libreoffice.org/download/‘ndan LibreOffice 3….helppack_tr.exe isimli dosyayı indirip kurmalısınız.

Yardım Merkezini LibreOffice açıkken F1 veya uygulama menüsünden Yardım-LibreOffice Yardım yolu ile açabilirsiniz.

Yardım merkezinin yapısı çok basit.

İçerik: İçerikte, hiyerarşik olarak bütün yardım içeriği yer almaktadır. Başlık ve alt başlık yolu ile gezinebilirsiniz.

Dizin: Bu bölüm anahtar kelimelerden oluşmuş bir yapıda, burada arama yapabilirsiniz

Bul: En sevdiğim kısım, bütün yardı içeriğinde kelime temelli arama yapabilirsiniz.

Yer İmleri: Kullanılması gereken bir fonksiyon. Bir yardım sayfasındaysanız ve biraz gezinerek oraya ulaşmışsanız, bu sayfayı üst menüdeki yer imi işareti ile yer imlerinize ekleyebilir ve daha sonra bu sayfaa Yer İmleri sekmesinden ulaşabilirsiniz.

Neden Yardım?

LibreOffice Yardım Merkezi'nde Calc Sayfalarından bir örnek
LibreOffice Yardım Merkezi'nde Calc Sayfalarından bir örnek

Yardım içeriği çok önemli. Nedeni ise, o uygulama ile ilgili bütün bilgileri kullanıcıya sunmak, bütün uygulamayı tanımlamak  öğretici olmak bunun yanında da kullanıcıya çözüm sağlamak gibi temel amaçlardır.

Hiçbirimiz doğuştan bir uygulamayı, hele hele bir ofis yazılımını kullanmayı bilmiyoruz. Bunu sonradan öğreniyoruz, öğrendiğimiz kısmıysa genelde arayüzün etkileşimi ile kazandığımız çok temel seviye işlerlik oluyor. Oysa bu pek yeterli bir kapasite değil maalesef.

Günümüz iş hayatında özellikle ofis çalışanıysanız ve belgelerle uğraşıyorsanız; ofis yazılımı eliniz ayağınız demektir. İşe alınırken bile ofis yazılımı ile ilgili bilginiz bir kriter olarak değerlendirilmektedir. Peki ya yeterince bilmiyorsanız? “Ya şunu nasıl yapıyoruz, buna bir şey oldu, şu tabloda hücreleri nasıl süzüyorduk”, gibi soruaları iş yaşamında kaç defa sorabilirsiniz? Veya ihtiyacınız olan bir uygulamayı “Örneğin Database(Veritabanı) uygulamasını öğrenmeniz gerekiyorsa? Ya da daha basitinden düşünelim, bir öğrencisiniz ve ilk sunumunuzu hazırlayacaksınız, nasıl olacak peki?

İşte yardım içeriği burada devreye girmekte.  Kendi ihtiyacınızı görmek için ofis yazılımı kursuna gitmemelisiniz. Bu hem paranıza hem de zamanınıza yazık. Daha ileri seviyeler için olabilir bir gelişim yolu olsa da ihtiyacınızı gidermenin daha kolay bir yolu olmalı. İyi bir yardım içeriği sizi o uygulamaya hakim kılar, bilmiyorsanız öğrenmenize yardımcı olabilir, sorunlarınız varsa kimseye telefon etmeden bunları içerikte arama yaprak çözebilirsiniz.

Yardım içeriğinin yanı sıra, belgeleme de bir o kadar hayati. Belgelerin yazılması kadar derli toplu sunulması da uygulamanın kullanıcılarının gelişimi için çok önemli. Burada LibreOffice’in çok güzel kitapları olduğunun da tekrar altını çizelim. bu kitapların temelinde mevcut yardı içeriği yer almakta. Öyle güzel detaylı kitaplar ki, bu kitapları basılmış ve şu anda Almanya’da satılıyor.

Eğer İngilizceniz varsa ve LibreOffice özgür ofis uygulamalarının ücretsiz kitaplarına bu adresten ulaşabilirsiniz:http://www.libreoffice.org/get-help/documentation/ Bu sayede kendi kendinizi eğiterek uzmanlaşabilirsiniz.

Neyse konuyu fazla dağıtmadan LibreOffice’in dev bir yardım içeriği olduğunu tekrar edelim. Biraz detaylı gelebilir, Alman mükemmelliyetçiliği ile en küçük parçadan büyüğe doğru kapsamlı olarak hazırlanmış sanırım 🙂

Eğer İngilizceniz varsa, ve LibreOffice’e çeviri katkısı verebileceğinizi düşünüyorsanız lütfen geri durmayın,

Bu adreslerden yola çıkın:

http://wiki.documentfoundation.org/Language/tr

http://wiki.documentfoundation.org/Language/Pootle/tr

Mutlu günler.

*http://tr.libreoffice.org/belgelendirme/