LibreOffice

Ana sayfa LibreOffice

LibreOffice’de Geçen Hafta(larda) Ne yaptık – 2

1

LibreOffice ile ilgili gerek münferit, gerekse ortaklaşa çalışmaları derlemeye çalıştığım serimin ikinci yazısıyla devam edelim. Bu yazıda paylaşacağım gelişmeler nihai olmasa da çok önemli işler.

Zor bir uğraşa giren Anıl, gördüğüm kadarıyla tek başına epeyce iş kotarmış, kelime sözlüğüne epeyce kelime eklemiş. Anıl’ın başlattığı Bu proje, özgür ofis yazılımlarında diğer birçok dilin sahip olduğu fakat Türkçemizin şimdiye kadar sahip olamadığı bir sözlük kazandıracak. Anıl’ın başlattığı bu güzel projeye kelime veya kod katkısı verilebileceği gibi proje gönüllülerine kitap hediye ederek de katkıda bulunabilirsiniz. Kitap listesindeki kitaplardan paylaşabileceklerinizin olduğunu düşünüyorum. Proje sayfası:  https://github.com/maidis/mythes-tr/wiki
  • LibreOffice’in çeviri çalışmalarında, yardım içeriğinde biraz hızımız kesilse de %69 seviyesine çıktık.
  • Sevgili Sabri, gerek forum gerekse diğer işlerde elimiz ayağımız olmaya devam ediyor, çalışkanlığı için kendisini kutluyorum.
  • Transfer sezonunun bombası olarak, eski OpenOffice.org Türkiye ekibinin çalışkan belgelendiricilerinden Mehmet Pekgenç‘i aramıza kattık :). Kendisinin Calc ve Base bileşenlerindeki bilgisi bu alandaki eksikliğimizi giderecektir. Ama bu bileşenlerde yapılacak çok işimiz olduğundan, iyi bilen herkese ihtiyacımız var. Ayrıca Mehmet Pekgenç’in Özgürlükİçin E-Dergi’sinde OpenOffice.org ile ilgili harika belgeler yazdığını da söyleyeyim. Bu belgeleri de aranabilir ve ulaşılabilir birer başvuru belgesi olarak LibreOffice wikisine aktarmayı düşünüyoruz.
  • Bu haftaki Çeviri Akşamını ve 30 Ağustos tatilinin gündüz bölümünü feda ederek, çok önemli gördüğüm bir işe giriştim. LibreOffice Calc’ın fonksiyonlarını derledim… Biraz daha açmak gerekirse; LibreOffice çalışma sayfalarında hücrelerde kullandığımız fonksiyonların elimizde tam bir Türkçe listesi yoktu. Bu fonksiyonlar Türkçe’ye çevrilmişti fakat nasıl çevrildiği ve nasıl kulalnılabileceğiyle ilgili bir fikrimiz yoktu. LibreOffice Calc Rehberinin Ek B kitabı, İngilizce fonksiyonları anlatan bir ek. Bu ek üzerinden yola çıkarak Calc formüllerinin Türkçe karşılıklarını:
    • Arayüz çevirilerinden
    • Yardım içeriği çevirilerinden
    • İngilizce özgün fonskiyonlardan
tek tek bakarak karşılaştırdım, farklı çevirileri yeknesak hale getirdim, hatalı olduğunu düşündüğüm çevirileri düzelttim, ayrıca LibreOffice genelinde özgün fonskiyonların bazılarının yerelleşmiş arayüzlerde olmadığını fark ettim, bunları da derleyip hata kaydı girmek için hazırladım. Bu sayede Calc fonksiyonlarını ile ilgili tam bir belgemiz oldu. Bütün formüller ve yardım içeriğindeki anlatımları bir oldu.

Calc’ın neler yapabileceğini çok iyi gösteren bu belgenin, fonksiyonlarını derlemem 1 tam günümü aldı. Bu belgeyi LibreOffice wikisine koydum:  LibreOffice Türkiye  Vikisi Fonskiyonların tanımı maddesi. Ne yazık ki henüz Türkçe tanım kısımlarını ekleyemedim. Ama merak etmeyin, bu fonksiyonların tanımlarının neredeyse tamamı gömülü Yardım Rehberinde çevrilmiş durumda. Tek yapmanız gereken, LibreOffice gömülü yardım içeriğini açıp(Araç çubuğu – Yardım -> LibreOffice Yardım veya F1 tuşuna bastığınızda açılır) arama çubuğuna fonksiyonu yapıştırdığınızda Türkçe tanımı, nasıl çalıştığı ve örnek kullanımı karşınıza çıkacaktır. Kısa zaman içerisinde bu mevcut içeriği belgeye ve vikiye eklemeyi düşünüyorum. Kopyala yapıştır ağırlıklı bu iş sanırım, çeviri kalitesi ve güncellemesiyle birlikte sanırım 1 haftamı alır. Haftaya kadar uğraşıp bitirmeyi planlıyorum. O kadar çeviriyi yapmış olanların buradan ellerine sağlık diyorum 🙂

Bu belgenin Calc kullanıcıları için eşsiz ve kesinlikle olması gereken bir kaynak olacağını düşünüyorum. Bu sayede Calc üzerindeki hakimiyet ve Nasıl yaparım soruları da epeyce cevap bulmuş olacaktır.

Aklıma gelenler şimdilik bu kadar. Yapılacak çok fazla iş var. Benim çeviri ve belgeleme işi dışında unutmayayım diye yazdığım listem şu: http://wiki.libreoffice.org.tr/Kullan%C4%B1c%C4%B1:Kobzeci. Bu liste dışında yapılması gereken çok daha önemli işler var elbette. Sayımız da çok değil haliyle, çoğu zaman kendimizi yalnız hissediyoruz. Hatta şöyle ki:

“Çoğu zaman o kadar yalnız ve cahiliz ki cesur ve çalışkan olmaktan başka şansımız yok!”

Özgür yazılıma katkı vermekten geri durmayın.

Mutlu günler.

Okular’da PDF üzerine not yazmak ve daha fazla okuma alanı!

1

Okular bence GNU/Linux üzerindekien iyi belge görüntüleyicisi. Her ne kadar Evince kadar hızlı olmasa da sunduğu araçlarla Evince’in çok önünde…

Okular’ın sunduğu araçlar arasında -bir öğrenci, kendince araştırmacı, çalışan olarak- bence en öne çıkanlar; Belge üzerinde vurgulama yapmak, not yazmak, yer imleri eklemek  gibi özellikler. Yapılan her vurgu, not ve ekleme belgede yer imlerine de ayrıca kaydoluyorbu sayede de inanılmaz şekilde geriye dönme şansınız oluyor.

Tez yazarken veya ödev hazırlarken çok önemli bir yardımcı… Onlarca pdf belgesi okuyorsunuz ve sonra aldığınız notları işaretlediğiniz yerleri kolayca bulabiliyorsunuz. Harika! Yalnız dikkat edilmesi gereken, Okular bu yer imleri ve notları dosyada değil, yerelinizde tuttuğu için belgenin yerini değiştridiğinizde yer imi ağacındaki im çalışmayacaktır. Bunun yerine belgeyi “Farklı kaydet” derseniz, notlar da PDF dosyası içerisine dahil edilecektir. Böylece bu dosyayı başka birine gönderdiğinizde notlarınız ve işaretlemeleriniz de alıcının bilgisayarında da okunabilecektir. *

Önemli Bilgi:

Okular’ın 0.15 sürü ile birlikte PDF belgeleri üzerine yazdığınız notlar, yaptığınız işaretlemeler doğrudan PDF dosyasının içine kaydedilebiliyor, böylece farklı bir okyucuda bu PDF dosyasını açtığınızda notları görebiliyorsunuz. Pardus’ta hangi sürüm vardı hatırlamıyorum, ama şu anda 0.15.3 sürümü mevcut.

Örneğin bir PDF dosyası üzerinde çalıştınız ve not aldınız, bunu Windows üzerinde Adobe Reader ile açan bir kullanıcı, sizin yaptığınız bütün işaretlemeleri ve notları görebilir, bunları tıpkı kendi okuyucusundaki gibi düzenleyebilir veya kaldırabilir.

Bu iş hayatında da çok kullanılan (taslaklar, incelenecek belgeler, yorum ve bildirimlerde) bir özellik olduğu için bir kez daha not düşeyim dedim. PDF üzerinde not almak için Linux size yeter. Sadece okular değil, Xournal gibi yazılımlar ile de PDF dosyalarına not veya işaretleme ekleyebilirsiniz. Özgür olmayan Mendeley’in de bunu yapabildiği söyleniyor.

Şöyle iki ekran görüntüsü ekleyerek olayı pekiştirelim. Resmet gönder, yoksa yaşanmamıştır demesinler.

Okular'da PDF'lere not yazmak, işaretlemek
Okular’da PDF’lere not yazmak, işaretlemek

Aynı dosyayı Windows üzerinde Adobe Reader ile açınca:

Okular notları ve işaretlemeleri Adobe Reader'da  sorunsuz şekilde görüntüleniyor.
Okular notları ve işaretlemeleri Adobe Reader’da sorunsuz şekilde görüntüleniyor.

Sonuç mükemmel!

PDF dosyalarında değişiklik ve eklemeler yapmak için ise LibreOffice Draw’da PDF içe aktarmayı kullanabileceğinizi de tekrar hatırlatayım.

Neyse, konuyu iyice yaymadan, bu yazıyı yazmaya başlarken Okular’ın okuma alanı ile ilgili bir yazı yazmaktı amacım. Bu konuya gelirsek, geçen hafta doktora ödevi yaparken onlarca PDF biçiminde makale rapor vb okurken, tez yazdığım zamanlardan aklımda kalmış bir konuda hata kaydı gireyim dedim, tam hatırlayamadığım bir konu fakat Okular’ın araç çubukları sabitti ve yerkerini değiştiremiyorduk. Bunun çok önemli bir handikapı vardı, okunur alanı genişletemeyince daha çok miktarda yazıyı aynı büyütme seviyesinde okuyamıyorduk. illa ki yazılar küçülmeliydi, bu da okuma konforunu düşüren bir öğreydi, özellikle dizüstü ekranları geniş oluğundan, gerçek sayfa boyutu hissi almak için çok küçük yazı karakterleri ile okuma yapmak zorunda oluyorduk. Üst menü ve sayfa numarası çubuğu gereksiz yer tutuyordu, aynı şekilde yatay sayfaları da görüntülerken sağ ve sol araç çbukları çok yer kaplıyorud.

Uzatmadani KDE harta takip sisteminde bir hata kaydı açtım, sağolsun Kai Uwe Broulik isimli kullanıcı bunu yapabileceğimi söyledi ve tarif etti, doğrusu çok şaşırdım ve bu faydalı ipuçlarını buradan paylaşayım dedim:

Tedaviden önce:

Okular varsayılan görünüm,  P dikey sayfalar için L ise yatay sayfalar için taşıma önerisi
Okular varsayılan görünüm, P dikey sayfalar için L ise yatay sayfalar için taşıma önerisi

Görüldüğü gibi, mevcut alanlar özellikle dikey sayfalar için sıkıntılıydı.

Tedavi:

– Menü araç çubuğunu gizlemek: Araçlar – Menü Çubuğunu Göster(CTRL+M) geri getirmek için belge dışındaki boşluk alanda sağ tıklayıp Menü Çubuğunu göster veya CTRL+M tuş birleşimini kullanabilirsiniz.

– Soldaki araç çubuğunu başka yere taşımak için: Araç Çubuğuna sağ tıklaın ve Araç Çubuğu Konumunu Kilitle’deki işareti kaldırın ve araç çubuğunu dilediğiniz konuma sürükleyin

– Durum çubuğunu gizlemek için: Ayarlar – Sayfa Çubuğunu göster seçeneğindeki şareti kaldırın. Sayfa göstergesini araç çubuğunda da gösterebilirsiniz, çünkü bu haliyle gerçekten yer israfı yapıyor. Bunu yapmak için, araç çubuğuna sağ tıklayın ve Araç Çubuğunu Yapılandır’ı seçin, burada açılacak iletişim penceresinin tepesinde Ana Araç Çubuğu, bağlığı altında bir açılır liste bulunmakta burada <okular_shell> yerine <okular_part>’ı seçin ve Sayfa Numarası bileşenini sağ taraftaki etkin bileşenlere taşıyın. İstediğiniz başka bileşen varsa onları da buradan ekleyebilirsiniz.

– Sol denetim çubuğundaki simegeleri küçültmek – Durum çubuğuna sağ tıklayın ve küçük simgeleri seçin. Küçük resimleri etkinleştirmek veya gizlemek için, Küçük Resimler simgesine tıklayabilirsiniz.

 Tedaviden sonra: 

Okular'ın yeni okuma düzeni
Okular’ın yeni okuma düzeni

Görüldüğü gibi epeyce güzel yer kazandırk. Bu ekran görüntüsündeki resme aldanmayın, şöyle çift sütun ve daha küçük karaktele yazılmış bir makaleyi okurken bu alan çok değerli oluyor… Her sayfada bir ileri bir geri insanın sinirleri bozuluyor…

Benim için çok faydalı oldu bu ipuçları, dilerim sizin de işinize yarar.

Unutmadan, Okular ile sadece PDF dosyası değil, postscript, odf, tiff(fax çıktılarında çok kullanılıyor), djvu, çizgi roman, e-pub biçimindeki e-kitaplar diğer biçimleri görüntüleyebilirsiniz. Bknz: http://okular.kde.org/formats.php

Mutlu günler.

——-

– http://okular.kde.org/formats.php
– https://bugs.kde.org/show_bug.cgi?id=312899
– http://docs.kde.org/stable/en/kdegraphics/okular/annotations.html (Okular’da PDF notları, ve dışa aktarma ile ilgili bilgiler ve ipuçları)

*Diğer bir yöntem ise Dosya-> Dışa Aktar -> Belge Arşivi yolu ile dışarı aktarırsanız, okular uzantılı bir dosya oluşacak ve not ve işaretlerinizi Okular’ın olduğu her yerde açabileceksiniz.

Önemli belgelerle çalışırken belge kaybından korunmak ve belge kurtarmak

Belge kaybını, ofis yazılımı penceresinden baktığımızda; çalıştığınız belgelerinizin ofis yazılımınız tarafından açılamaması veya belgenizin sisteminiz tarafından bir şekilde yok edilmiş olması veya kullanıcı hatası ile yanlışlıkla silinmiş olması olarak tanımlayabiliriz.

Peşin olarak şunu söyleyebilirim ki, belge kaybının dini, milleti, rengi yoktur… Tüm insanlığı etkileyen acı verici bir kabustur.

Belge kaybı, ofis yazılımı, işletim sistemi özelinde bir sorun değildir. Her işletim sistemi ve ofis yazılımında belge kaybı sorunu bir şekilde yaşanmaktadır. İşletim sistemi ve ofis yazılımı ise belge kaybının tek değişkenleri değildir; ani kapanmalar, minik(!) donanımsal hatalar, elektrik şebekesindeki küçük bir gel-git ve diğer birçok etken de bilgisayarınızın işleyişinde anormalliğe yol açmakta ve verilerinizde bozulmaya sebebiyet vererek belge kaybına uğramanıza neden olmaktadır.

Kısaca, Keban Barajı’nın türbinlerinde kanat çırpan bir kelebek, sizin 6 aydır gece gündüz yazdığınız tezinizi, 3 yılınızı adadığınız kitap taslağınızı veya şirketinizin son 3 yıldır hesaplarını tuttuğununuz hesap tablonuzu yok edebilecek sizin özelinizde bir sayısal fırtınaya sebep olabilir…

Yine ofis yazılımı penceresinden bir yazı olacağını son kez hatırlatmakta fayda görerek devam edersem….

Belge kaybı Microsoft Office ve LibreOffice’de ve diğer ofis yazılımlarında da yaşanan bir sorun. Ben bugüne kadar LibreOffice ile şükür ki böyle bir sorun yaşamadım, fakat ne yazık ki işyerinde mecburi olarak kullandığım Microsoft Office ile bu tür sorunları yaşamaktayım. Elbette, LibreOffice’de bu sorunu yaşayan kullanıcılar var ve elimden geldiğince belge kurtarmada yardımcı olmaya çalışıyorum. Microsoft Office ile birlikte çalışanlar ve Microsoft Office dosya türü (doc(x), .xls(x) gibi uzantılar) biçimini kullananlar sorun yaşayan kişilerin başını çekiyor. Yazının ilerleyen bölümünde Micrsoft Office’in kapalı dosya biçimlerinin neden kullanılmaması gerektiğine ve neden ODF kullanılmasına de değineceğim.

Ee, şimdi böyle bir tehlike var ise, yazılım geliştiricileri hiçbir tedbir almıyor mu? Tabi ki bu her zaman hesap ediliyor ve genellikle birçoğumuzun pek sevmediği “Belge Kurtarma Sihirbazı” gibi araçlar ile yazılım belgeleri sizin için kurtaracak çözümler üretmeye çalışıyor. Tabi bu sihirbaz, çoğu zaman belgeleri istenildiği gibi kurtaramıyor veya başarısız oluyor… Bu sebeple de bu aracın kullanıcılar tarafından pek sevilmediği görülüyor…

Önemli olan sorunu yaşadıktan sonra ne yapacağınız değil, yaşamamak için alacağınız tedbirlerdir. Bu sebeple, LibreOffice ile ilgili aşağıdaki rehberi hazırlamaya lüzum gördüm.

LibreOffice ile önemli belgeler üzerinde çalışırken alabileceğiniz önlemler:

1- Otomatik kaydetme sıklığını artırın:

Otomatik kaydetme belirlenen zaman aralıklarda belgelerinizi otomatik olarak kaydetmeye yarar. Otomatik kaydetme sıklığı varsayılan olarak 15 dakikada olarak gelmektedir. Bu sıklığı 3 veya 5 dakikaya indirebilirsiniz veya dileğinize göre 1 dakikaya da indirebilirsiniz.

Otomatik kaydetme sıkılığı
Otomatik kaydetme sıkılığı

Otomatik kaydetme sıklığını Menü ->Araçlar ->Seçenekler -Yükle/Kaydet yoluyla değiştirebilirsiniz.

2- Her zaman yedek kopya oluşturun:

Yedek kopyalar(backups), belgelerinizin bir kopyasını güvenlik için .bak uzantısıyla kaydeder. Belgenizde bir sorun yaşadığınızda ki bu genellikle “Yanlışlıkla sildim eyvah” olur, yedek kopya ile belgenizi geri getirebilirsiniz.

Bu seçeneği: Menü ->Araçlar ->Seçenekler -Yükle/Kaydet yoluyla  etkinleştirebilirsiniz.

Oluşturulan yedek kopyaların tutulduğu yer sisteminize göre değişmektedir. LibreOffice’in yedeklerinizi nerede tuttuğunu Menü ->Araçlar ->LibreOffice -Yollar bölümünde “Yedekler satırında” görebilirsiniz.

Oluşturulan yedeği kullanmak istediğiniz zaman ise, yedek konumunu açın ve dosyadınız.bak isimli dosya sağ tıklayıp Birlikte Aç – LibreOffice seçeneği ile yedeğinizi açabilir veya dosya uzantısını dosyanın gerçek uzantısı ile değiştirip çift tıklama ile açabilirsiniz.

– https://help.libreoffice.org/Common/Saving_Documents_Automatically/tr

3- Bulut ile çalışın

LibreOffice ile tam olarak bir entegre edilmiş bir bulut servisi olmamasına rağmen, üç farklı şekilde bulut ile etkileşebilirsiniz.

a- LibreOffice ve Google Drive(Doğrudan – CMIS):
b- LibreOffice OpenOffice.org2GoogleDocs – export & import to Google Docs, Zoho, WebDAV Eklentisi- 
c- Dropbox, Yandex.Disk ve SkyDrive ve Google Drive gibi depolama hizmetleri

Benim buradaki tercihim c seçeneği. Kısaca bu seçeneği anlatacağım…

Bulut depolama hizmetlerinin bir özelliği olan yerel klasör eşlenmesi belge yedeklemek için harika bir yöntem.

Mantığı şöyle, başka yerden erişmek istediğiniz veya yedeklemek istedğiniz klasörleri bilgisayarınızdaki bulut hizmeti yazılımı ile seçerek eşlenmesini sağlıyorsunuz. Eşleme gerçek zamanlı oluyor, yani dosyayı kaydettiğinizde dosya değişiyor ve bulut yazılımı dosyanızı buluta yükleyerek eşlemiş oluyor. Bilgisayarınız bozulsa, çalınsa veya bir şekilde yerelinizden belgenize erişememniz durumunda belgenizin bir kopyası bulutta oluyor.

Bu yöntem ile sadece belgenizi değil geçici dosyaları ve yedek kopya(backup) dosyalarını da bulutla eşleyerek çalışabilirsiniz.

Bu yöntem için tabiki bu servislere üyelik ve internet bağlantısına ihtiyacınız var. Bağlantınız olmadığı takdirde eşleme gerçekleşmiyor, sisteminiz internete tekrar bağlandığında eşleme devam ediyor.

Bu servisler arasında bir öneri yapmam gerekirse, ODF biçimini tarayıcıdan görüntülemeyi destekleyen  ve eşleme için Linux istemcisi olan Yandex.Disk olacaktır. SkyDrive ODF biçimini çevrimiçi okuma yazma imkanı sunsa da Linux istemci yazılımı olmadığından tercih etmiyorum. UbuntuOne, Dropbox, ve Google Drive ise ODF biçimlerini görüntülememekte sadece dosya olarak saklamakta.

Bulut konusunda gizlilik ve güvenlik gibi kaygılarınız var ise -ki kaygılanmakta haklısınız Microsoft, Google… NSA, Prism vs…-, OwnCloud ile kendi özgür bulutunuzu oluşturup aynı eşleme işlemini yapabilirsiniz.

4- Sürümler ile çalışın

Sürümler benim bugüne kadar gerektiği kadar kullanmadığım fakat çok faydalı olduğunu düşündüğüm bir özellik.

Çalışma mantığı şöyle, belgenize ekleme veya değişiklik yaptığınızda eski halini de korumak istiyorsanız sürekli farklı kaydet yerine -ki neticesi şu isimli dosya kalabalıklarıdır- son1.odt, son2-son3..son-final…. son final kesin.odt) sürümleri kullanmak hem daha güvenli hem de dosya kalabalığında kaybolmazsınız. Her sürüm tek bir dosya içerisine kaydedilir ve bir ana belge içerisinde aynı belgenin birden çok sürümü saklanır. Hangi sürümü açmak istiyorsanız onu seçer ve açarsınız.

Sürümleri kullanmak çok basittir. Mevcut belgenizde bir değişiklik yaptıktan sonra kaydetmek istediğiniz zaman

Dosya-Sürümler yolunu izleyin açılan iletişim penceresinde “Yeni Sürüm Kaydet” düğmesine basın ve sürüm açıklaması girerek sürümünüzü kaydedin.

LibreOffice'de sürümler ile çalışmak
LibreOffice’de sürümler ile çalışmak*

Sürümleri kullanmanın bir diğer avantajı ise, belge içi bilgi kaybını engellemeyi sağlaması, yukarıda bahsettiğim tonla saçma dosya adı içerisindeki bilgilere olan hakimiyet kaybolmakta. Bunun da önüne geçmek için Sürümler iletişim penceresinde karşılaştırma özelliği bulunmakta.

Sürümler, LibreOffice’de sadece ODF dosya biçimi ile desteklenmektedir. Writer, Calc, Impress, Draw, Base, Formül ve HTML gibi bütün bileşenlerde desteklenir.

*-https://help.libreoffice.org/Common/Versions/tr

5- İsviçre Çakısı – Writer Tools eklentisi

Bu eklenti çok işlevsel ve birçok özelliği içerisinde barındıran adeta bir İsviçre  Çakısı işlevi görmekte. Yedeklemekle ilgili şu özellikleri sunuyor

– Eposta yedeklemesi
– Çoklu Biçimde Kaydet
– Uzak Yedekleme
– Amazon S3 yedekleme

Eklentiyi şu adresten indirebilirsiniz: http://extensions.openoffice.org/en/project/writers-tools

Burada Çoklu Biçimde Kaydetmek ilginizi çekebilir diye düşünüyorum, sadece bu işi yapan şu eklentiyi öneririm: http://forum.libreoffice.org.tr/viewtopic.php?f=12&t=474

———————-

Tedbirler böyleydi. Bu tedbirlerden biri veya birkaçını aldığınız takdirde büyük ihtimalle belge kaybı sorunu yaşamayacaksınız.  Şimdi de gelelim şayet böyle bir sorun yaşandığında yapılması gerekenlere.

Belge kaybı yaşanması durumunda öneriler.

1- Belge kaybınızın türü Belge Bozulması ise (Belgeniz açılırken ofis yazılımınız “Belge açılırken hata” veya “Belge açılamıyor” türü bir hata veriyor ise)

1.1. Belgenizin bir kopyasını bilgisayarınızda farklı bir dizine kaydedin.
1.2. Ofis yazılımınız belgelerinizin yedek kopyasını tutuyor ise yedeklerin tutulduğu dizine gidip yedek dosyasına ulaşmaya çalışın.

1.3 Yedek dosyasına ulaşamıyorsanız;

1.3.1 Dosya Türünüz Microsoft Office biçimleri(doc, xls, ppt vb) ise:
Yedek dosyası tutmuyor iseniz, ofis yazılımınızın geçici dosyaları tuttuğu (sisteminize göre tmp, temp, temporary diye adlandırılan) dizinleri bulun. LibreOffice’in varsayılan geçici dosya dizinini Menü ->Araçlar ->LibreOffice -Yollar altından öğrenebilirsiniz. Diğer bir ofis yazılımı kullanıyorsanız, ilgili yazılımın yardım merkezinden bu dizinleri öğrenebilirsiniz..

Geçici dosyalar, yazılımız o belge ile çalışırken kenarda tuttuğu dosyalardır, bu dosyalar genellikle yazılım kapandığında kaldırılır. Bazen ise sisteme göre tutulabilir. Burada bir veri kurtarma yazılımı(RecuvaTestDisk) ile geçici dosya dizinindeki silinmiş geçici dosyalar kurtarılabilir ve eski çalışan bir sürüm elde edilebilir. Bu yöntemle dosya kurtarılması biraz şans işi olssa da bunu başardığını iddaa eden kullanıcılar da mevcuttur.

1.3.2 Dosya Türünüz ODF(odt, ods, odp vb ise):

ODF biçimlerini kullandığınız için Gerçekten çok şanslısınız! Çünkü ODF açık bir standarttır ve dosyanın (teknik) yapısına erişme şansına sahipsiniz. Basitçe dosyanızı sıkıştırılmış bir dosya gibi düşünün… Oysa Microsoft Office’in dosya biçimleri kapalı standartta olduğundan, dosyanın içeriğine girme şansınız bulunmamakta ve bu türde kaydedilmiş ve bozulan dosyaları – hele bir kodlama ve biçem sorunu ise- içeriğine girerek kurtarma şansınız ortadan kalkmaktadır.

Açılmayan dosyanızın bir kopyasını alın
Bu kopyanın uzantısını .zip şeklinde değiştirin ve .zip uzantılı dosyayı bir dizine çıkartın.

Aşağıdaki resimde göreceğiniz üzere, ODF dosya türünün iç yapısını görebilmekteyiz. Belge içeriğiniz content.xml içerisinde tutulmakta, ve styles.xml içerisinde ise belge içindeki biçemleriniz tutulmakta.

ODF Dosya Yapısı - uzantı Zip olarak değiştirilip klasöre çıkartıldıktan sonra
ODF Dosya Yapısı – Uzantı zzip olarak değiştirilip klasöre çıkartıldıktan sonra içeriği gezebildirsiniz.

Hatalı dosyanızı açmaya çalıştığınızda verilen uyarı hatanın hangi bileşende olduğunu size gösterecektir. Biçemle ilgiliyse styles.xml içerisindeli hatalı XML etiketlerini ayıkladığınızda sorun hallolacaktır.  XML dilini bilmememiz normali bu sebeple yardımcı yazılımlar ile bu işi halledebilirsiniz. EMACS yazılımı hatalı XML etiketlerini işaretleyebiliyor diğer alternatifler ise Notepad+ http://notepad-plus-plus.org/ ve http://sourceforge.net/projects/npp-plu … L%20Tools/ önerilebilir*(http://forum.libreoffice.org.tr/viewtopic.php?f=6&t=202).

Diğer tercihiniz ise düz metin belgeleri ise, content.xml’in içeriğini basitçe kopyalayıp kurtarmak olabilir.

Bu yöntemle ODF biçimli dosyalarınızı çok büyük olasılıkla kurtaracaksınız.

2. Belge Kaybı türünüz silinme yokolma ise:

2.1 Ofis yazılımınız belgelerinizin yedek kopyasını tutuyor ise yedeklerin tutulduğu dizine gidip yedek dosyasına ulaşmaya çalışın.

2.2. Yedek dosyasına ulaşamıyorsanız;

2.3.1 Veri kurtarma yazılımları

Veri kurtarma yazılımları, sabit diskinizde silinen verileri geri kurtarmanıza yardımcı olur. Linux altında testdisk ve Windows altında Recuva ücretsiz veri kurtarma yazılımlarınıdır. Bu yazılımlardan yardım alarak silinen veya yok olan dosyalarınızı kurtarmayı deneyebilirsiniz.

2.3.2 Geçici dosyalar ve veri kurtarma
Yedek dosyası tutmuyorsanız, ofis yazılımınızın geçici dosyaları tuttuğu (sisteminize göre tmp, temp, temporary diye adlandırılan) dizinleri bulun. LibreOffice’in varsayılan geçici dosya dizinini Menü ->Araçlar ->LibreOffice -Yollar altından öğrenebilirsiniz. Diğer bir ofis yazılımı kullanıyorsanız, ilgili yazılımın yardım merkezinden bu dizinleri öğrenebilirsiniz..

Geçici dosyalar, yazılımız o belge ile çalışırken kenarda tuttuğu dosyalardır, bu dosyalar genellikle yazılım kapandığında kaldırılır. Bazen ise sisteme göre tutulabilir. Burada bir veri kurtarma yazılımı(Recuva-TestDisk) ile geçici dosya dizinindeki silinmiş geçici dosyalar kurtarılabilir ve eski çalışan bir sürüm elde edilebilir. Bu yöntemle dosya kurtarılması biraz şans işi olssa da bunu başardığını iddaa eden kullanıcılar da mevcuttur.

———————-

Epeyce uzun bir yazı oldu sanırım. Umarım işe yarar, ilk fırsatta yazılın “Belge” kısımlarını derleyip üslubu elden geçirerek LibreOffice Türkiye vikisine koymayı düşünüyorum: http://wiki.libreoffice.org.tr/Ana_sayfa

LibreOffice ve diğer özgür ofis yazılımları ile ilgili sorularınızı ve yaşadığınız sorunlar ile ilgili forumumuz(http://forum.libreoffice.org.tr) ve eposta listemiz(http://tr.libreoffice.org/get-help/) her daim hizmetinizdedir. Katkılarınızı da bekleriz.

Mutlu günler.

Taşınabilir LibreOffice: Büyük Nimet!

Taşınabilir LibreOffice ile özgür ofis yazılımınız her daim yanınızda!
Taşınabilir LibreOffice ile özgür ofis yazılımınız her daim yanınızda!

Kasım ayında Taşınabilir LibreOffice’in güzelliği ile ilgili bir yazı yazmıştım:
http://blog.bluzz.net/libreoffice-portable-ile-ozgur-ofisiniz-cebinizde/

Taşınabilir LibreOffice ile özgür ofis yazılımınız her daim yanınızda!
Taşınabilir LibreOffice ile özgür ofis yazılımınız her daim yanınızda!

Bugüne kısmetmiş, LibreOffice Türkiye sitesinde Taşınabilir LibreOffice sayfasını oluşturdum: http://tr.libreoffice.org/download/tasinabilir-libreoffice/

Taşınabilir LibreOffice Windows üzerinde çalışmakta. Ama şu bir gerçek ki böyle bir uygulamaya en çok ihtiyaç duyan, biz Linux kullanıcılarıydık, şimdi ise bu güzel araç sayesinde USB belleklerimizde bulunduracağımız bu taşınabilir uygulama ile, belgelerimizi başka bilgisayarlarda olması gerektiği gibi açacağız.

Bazı neden ve durumları Kasım ayında yazdığım günlük yazısında yazmıştım. Derkli toplu hali ise http://tr.libreoffice.org/download/tasinabilir-libreoffice/.

Taşınabilir LibreOffice’in bir diğer özelliği ise, insanları LibreOffice ile tanıştırmak için güzel bir imkan sunması. Özellikle belgeleri PDF olarak dışa aktarmak ve PDF dosyalarını içe aktarıp düzenlemek müthiş özellikler.

Size tavsiyem Taşınabilir LibreOffice’i bir kenarda bulundurmanız, olmadı aklınızda bulundurun, lazım olunca internetten kolayca indirip kurabilirsiniz.

***

Bu arada PortableApps.com sitesinde sevdiğimiz bildiğiniz uygulamalar da mevcut 🙂 Geçen gün iş için lazım oldu Gimp’in taşınabilir sürümünü indirip kurdum, işimi gördüm, havamı attım 🙂 Sadece USB Değil, sabitdiskinizdeki herhangi bir dizine de kurulum yapabilirsiniz.

***

LibreOffice ile ilgili yapılacak çok işe var, katkı vermek isterseniz, bir kısım işleri şurada yazdım: http://listarchives.libreoffice.org/tr/users/msg00018.html

Desteklerinizi bekleriz.

zeki[at]ozgurlukicin.com adresinden bana ulaşabilirsiniz. Bunun yanı sıra Türkçe e-posta listemize de üye olabilirsiniz:

Üyelik için users+subscribe@tr.libreoffice.org adresine boş bir e-posta gönderebilirsiniz. Listenin arşivlerine ise http://listarchives.libreoffice.org/tr/users/ bağlantısı ile ulaşabilirsiniz.

Mutlu günler.

LibreOffice’de yazı tiplerini belge içine gömmek

Ofis belgeleriyle çalışırken en önemli sorunlardan biri kuşkusuz belge uyumsuzluğu. Belge uyumsuzluğu türlerini belgenin açılmaması, düzenlenememesi ve doğru şekilde görüntülenememesi olarak sıralayabiliriz. Diğer iki seçenek dosya biçimiyle alakalı ve şu an LibreOffice için neredeyse yaşanmayan sorunlar olarak geri planda kalmakta. Hatta birçok kez tekrar ettiğim üzere, Microsoft Office 2003 ile Microsoft Office 2007 sürümlerinde arasında yaşanan yeni dosya uzantısı (*.doc ve *docx, *.xls ve *.xlsx vb) sorunları LibreOffice’de yaşanamakta. Bir kez daha belirtmekte fayda var, belge uyumsuzluğu sadece LibreOffice – Microsoft Office arasındaki bir sorun değil, Microsoft Office’in kendi sürümleri olan 2007 – 2010 ve 2013 arasında dahi belge görüntülenmesinde farklılıklar; kaymakar, bozulmalar, eksilmeler ve nihayetinde istenilen belge düzenin sağlanamadığı birçok durumla karşılamaktayız. İşyerinde birkaç yıl içerisinde bu üç sürümle de yoğunca çalıştığım için bu sürümlerde üretilen belgelerin Microsoft’un kendi belge biçimi OOXML (docx, xlsx, pptx vs) olsa dahi OOXML sürümlerinden kaynaklı olarak bu sorun ortaya çıkmakta. Zaten Microsoft Office 2013 kullanıyorsanız size her seferinde belgeyi bir üst sürüme yükseltmeyi önerecektir… Özetle, yine Microsoft’un standart dışı dayatmaları uğraştırıp durmakta…

***

Konuya dönersek en sık rastlanan belge uyumsuzluğunu belgenin ilk düzenleyen kişinin oluşturduğu şekilde görüntülenememesi olarak sayabiliriz.. LibreOffice tarafında işler bu konuda iyiye gidiyor. Microsoft’un kapalı standartları insanoğluna bu zulmü yaşatsa da, LibreOffice 4.1.3 ile Microsoft dosya süzgecinde eskiye nazaran epeyce ilerleme sağlanmış durumda. Daha da güzeli 4.2 serisinin özellikle *.docx uzantısıyla ilgili birçok iyileştirmeyi beraberinde getireceği söylenmekte. LibreOffice 4.2 ile gelen yenilikleri şu sayfadan görebilirsiniz https://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/4.2.

Belgelerin diğer bilgisayarlarda düzgün görüntülenememesinin aslında bir de basit bir sebebi bulunmakta; Yazı Tipleri!

Belgeyi oluştururken kullandığınız yazı tipi şayet belgeyi alan kişide yoksa, muhtemelen belgeyi açan kişi belgedeki tabloların kaydığını, paragrafların büyümesi sebebiyle sayfaların kayması, yazı tipindeki  dile özgü karakterler(ör, ş, ı, ğ, ü, ç, ö gibi) yerine farklı karakter atanması veya gösterilememesi gibi sorunlarla karşılaşacaktır. 30 sayfa dolusu tablo içeren bir belgede karakterler yüzünden tabloların kaydığını düşündüğümüzde düzeltilmesi gerçekten işkence olarak adlandırılabilir. Veya profesyonel görünümlü bir belge hazırladınız(kitap taslağı vs) seçtiğiniz yazı tipinin belge alıcısında olmaması onca emek verdiğiniz estetik görüntünün heba olmasına sebep olacaktır.

LibreOffice 4.1 serisiyle gelen en güzel özelliklerden biri yazı tipinin belge içine gömülmesiydi. Şimdiye kadar pek duyuramamış olsak da, birçok kullanıcımızın çok işine yarayacak bir özellik bu.

Özellikle Linux kullanıcılarının çok işine yarayacak bir birlikte çalışabilirlik iyileştirmesi diyebiliriz. Windows üzerinde yer alan kullanımı sınırlı yazı tipleri çoğu Linux kullanıcısında yer almıyor, tersi olarak da Linux üzerinde beğenerek kullanılan bir çok özgür yazı tipi(Libreration, DeJaVu, Free Sans ve Serif, Ubuntu vb) birlikte çalıştığınız kişinin bilgisayarında olmayabilir. Windows üzerinde Microsoft Office-Microsoft Office konusunda da benzer bir durum söz konusudur. 2007 sonrası Calibri yazı tipini kullanan bir bilgisayarda oluşturulmuş bu yazı tipini içeren bir belge, 2003 sürümünde doğru görüntülenmeyecektir.

Sistem yazı tiplerinin yanı sıra, milyona yakın yazı tipi arasından zevkinize göre seçip beğendiğiniz bir yazı tipi kullanmak istediğinizde –örneğin şahane bir el yazısı–  bu sorunla karşılaşmak durumundaydınız.

Yazı tipini belgeye gömerek, belgenin iç yapısının bir parçası olarak yazı tipini kullanarak görünütüleme sorunlarının önemli bir kısmını bertaraf etmekteyiz. Özelliğin kullanımı ise çok kolay. Menüden Dosya -> Özellikler -Yazı tipi yolunan “Yazı tipini belgeye göm” seçeneğini işaretleyip Tamam‘a basmanız yeterli.

LibreOffice'de yazı tiplerini belgenin içine gömmek
LibreOffice’de yazı tiplerini belgenin içine gömmek

Şahsen, farklı sistem kullanıcılarıyla birlikte çalışanlara bu özelliği kullanmalarını şiddetle öneriyorum.

Yazı tiplerini belge içine gömmek, LibreOffice’in bütün bileşenlerinde(Writer, Calc, Impress, Draw, Base, Math ve Html) kullanılabilir.

Mutlu günler.

An Overview to Ask.LibreOffice.org and Bugzilla Twitter Accounts

1

Social media is great for communication and interaction. Besides its personal usage it is widely used by many of NGO’s and other communities. Communication and connection provides many benefits.

From the focus of free software, it is generally used to feed the news about free software, but can it be used as a production channel for free software? Surely it can!

The first example of twitter is included in the freesoftware development environment that i know was the Pardus GNU/Linux Bugzilla account. Pardus Bugzilla was aimed to feed the new bugs to its followers and drive contributors to the submitted bug to triage. Shortly it was a good tool to use, drive traffic and had a great work to keep constant attention to newly submitted bugs. The second was the account created for LibreOffice Commits, which aims to show the development and the code!

Getting inspiration from this, the idea came and that we decided to use twitter for LibreOffice Bugzilla and LibreOffice’s question/answer site Ask.LibreOffice.org! On 15th of  May we have opened two twitter accounts for Ask.LibreOffice.org and LibreOffice Bugzilla. The aim was simple, getting advantages of social media and gathering constant attention to LibreOffice’s development and support channels.

LibreOffice Bugzilla:
https://twitter.com/LibreOfficeBugs

Ask.LibreOffice.org:
https://twitter.com/AskLibreOffice

I am quoting my mail to the list about the reasons behind this accounts

The goals of having this accounts are:

  • To keep more attention on questions and bugs
  • Make community contribution process more social
  • To poke/ ping community’s members and asking for the minimum contribution that can give constantly
  • Spread the questions and bugs to their networks to find answers as soon as possible which will increase the possibility find the person whom has the answer
  • Make our ask and bugzilla more open to the community and increase the number of persons(not regular contributors)

Well, there is also reasons under the “What current situation misses” questions:

  • Having lots of bugzilla mails is not for ordinary community members, people does not want their inbox is filled with bug mails which most of them are not in interested. But twitter  streams are different, it comes and passes through no rubbish left there. Trying to confirm
  • bug is generally a simple work to do, we can involve more people(other than the regular  bugbusters) to have with this feeds.
  • Visiting ask site is not a practical exercise made every time, or getting feeds from Google Reader is not practiced by everyone, but most people use social media actively.  this means more eyes will be on ask and bug sites constantly.
  • As said above, having constant attention for this sites are not possible for passive contributors
  • There is no chance to spread the questions through LibreOffice related networks. But  with this accounts, the followers will generate a core LibreOffice network which will be feed through this accounts.

I hope that this accounts will help to decrease the unanswered questions in the ask site and activate more members to help triage bugs in bugzilla.

Development and contributing to free software is a matter of social interaction and based on communities self motivation. Keeping constant interest in active channels is the key point. Though we decided to gather our active community members in social media and create a new channel which drives people to bugzilla and ask site continuously.

Now, after two months, i wanted to share the statistics and how this model helped.

Lets start with bugzilla account:

Stats for last 30 days are as follows

Bugzilla Stats Overview
Bugzilla Stats Overview

As you may see, the account has 65 followers, with 12-54 post by day and earned 38-65 clicks. This is just the range data. Lets see the geographical distribution:

Bugzilla Geographic distrubution of clicks
Bugzilla geographical distribution of clicks

USA has the maximum click number 211,  and color scale is divided in 6 pieces and countries with less than 35 clicks are not marked. As the gap gets grater other countries are now shown in this recent map, but as far as i know from the beginning, distribution was wider among other countries. And map was more colorful. You may see that there are many clicks are not shown above.

Lets see the post/click stats for last 30 days:

Bugizlla post/click stats
Bugzilla post/click stats

Feeds streamed 928 posts which includes new bugs and fixed bugs. The number of clicks is 2.287 which is a remarkable number. And the average rate is 2,5 click per post.

I consider this as additional traffic, with this account we managed to earn 2,287 clicks to bugzilla in a month! If this account was not created, i think most of this traffic cannot be created!

Well, this was with only 65 followers, imagine that this account reaches to 150 followers. The return will be very good! Of course the quality of this traffic(goal conversion) may not be managed by statistics, but at least we have more eyes on the bugs!

Lets look to Ask.LibreOffice.org stats

Stats for last 30 days are as follows

Ask.LibreOffice.org Stats Overview
Ask.LibreOffice.org Stats Overview

We have 115 followers, and the feed streams between 5-22 posts with 22-101 clicks. This account has more followers because it is not a specialized area like bug triage and quality assurance,. More -regular- users can enjoy ask.libreoffice.org by answering questions and helping others.

Lets see the geographic distribution:

Ask.LibreOffice.org Geographic distrubution of clicks
Ask.LibreOffice.org Geographic distribution of clicks

As i explained above, the scale is large :(, countries which have clicks under 35 are not highlighted, so map is not very colorful… Again USA gets the top with 217 clicks in 30 days.

If we look below we will see total clicks and they would make more sense.

Ask.LibreOffice.org post/click stats
Ask.LibreOffice.org post/click stats

This feed only streams the new questions. 350 question is asked in last 30 days and 1,285 clicks earned by this stream, which gives the ratio 3.7 per click! Which is a great number too!

If we do not have this feed, many question may still be waiting for answers! 1.285 views is a great gain i think. Personally, i had followed this stream and answered 6-7 questions in last month. If the feed was not on my eyesight in twitter, like i used to, i had been visiting the ask site 2-3 times in a month and probably no answers.

115 followers is not bad for the beginning, but we can do better, if we can manage to increase this number, promoting this account among users etc. ask.libreoffice.org will gain lots of traffic, short answer times, various answers etc.

Conclusion

I think this two accounts made a good start, with limited followers, the return is good. The potential of this accounts may be higher than expected. And future official forums (if happens) may also enjoy twitter’s benefits too.

TDF’s twitter account and LibreOffice’s protected account may be more effective, like Microsoft’s Office account. But needs additional manpower too.

If you liked the way of this new channels, please  follow and promote(#ff) this accounts!

LibreOffice Bugzilla:
https://twitter.com/LibreOfficeBugs

Ask.LibreOffice.org:
https://twitter.com/AskLibreOffice

Additional reading:

The Social Side of LibreOffice by Charles Charles-H. Schulz: http://standardsandfreedom.net/index.php/2013/06/30/social-libreoffice/

Brezilya’ya Selamlar Olsun: 0’dan 300’e ve artıyorlar!

1

Bugün gel de çevirme dediğim bir yazı ile karşılaştım. Özgür yazılımın güzellikle koştuğu Güney Amerika’nın güzel ve çilekeş ülkelerinden Brezilya’daki LibreOffice topluluğu 2012’de ne kodladık özünde bir günlük yazısı yayınlamış. O kadar güzel ve takdir edilesi ki yaptıkları, Türkçeye çevirmeden edemeyeceğim.

Hal bu ya 2012 özeti, diyebilirsiniz ki biz neler yaptık LibreOffice için; çok şey yaptık elbette, hatta çok büyük şeyleri de başardık. Ama şu sıra yoğunluğumdan ben bunları kaleme alacak fırsat bulamıyorum. Öyle ki bulduğum zamanda da bu derece ileri işler yapan böylesi bir topluluğun emeğini aktarmayı daha kayda değer buluyorum. Çok imrendim, dileğim o ki bizim de daha iyi işler yapmamıza vesile olur.

Brezilya’dan verdiğim ikinci haber bu, diğeri: Özgürlükiçin.com için yazdığım  “Brezilya Özgür Ofis Diyor” başıklı yazımdı. Görünenin altını bir kez daha çizmek gerekirse, LibreOffice için ülkede ciddi bir de kamu desteği olduğudur.

Uzatmadan yazıya geçelim…

Yazı Brezilya topluluğunun günlüğünde yayımlanmış ve The Document Foundation Gezegeni ve The Document Foundation resmi günlüğünde de ayrıca yayımlanmış.

***

2012’de ne kodlandı? Çok şey.

(Brezilyalı geliştiricilerin Ulusa Seslenişi 2012)

Ortaya koymak için çok beklemesine gerek yok. 2012 yılında kod ike çalışmak, kodun önemli kısımlarını yeniden işlemek ve hata giderme konularıyla ilgili bir grup gönüllüyü toplayabilmiştik. Bugün bu grup kod ile ilgili yeni mücadelelere ve seviye 3’te bakımı için çalışmaya hazır durumda.

FISL12-MC-F2

Grup parçalı ve dağılmış durumdaydı, fakat FISL(International Forum of Open Source – Açık kaynak Uluslararası Forumu)’daki insanları bir araya getirmenin ve yüz yüze konuşma imkanı sunmanın yanı sıra LibreOffice geliştirmenin her tür seviyedeki programcıya açık olduğunu ve bir kaç fanatik boğa güreşi meraklısı işin bir uğraş olmadığını gösterebildiğimiz yoğun kursa şükürler olsun ki bir araya gelebildik. Kasım sonunda tekrar toplandık ve SOLISC etkinliğinde ilk Hack-Günümüzü gerçekleştirdik.

SAM_0027

Ayrıca, Şubat ayında yayımlanacak gelecek 4.0 sürümü için hazırlık için
yıl sonundaki Hata Test Maratonu‘nda kendi oturumumuzu yaptık. Şimdiye kadar Brezilya topluluğu proje Mozilla yazılımı temelli araçlara sahip olduğu için QA(Kalite Güvencesi) konusunda daha fazla gelişme göstermeye ihtiyaç duydu ve bunun için Brezilya paketleri için testler yürütecek yeni gönüllülere ihtiyaç duyduk.

Çevirilerimizi tamamen güncel ve gözden geçirilmiş tuttuk, sadece yazılımın yeni özellikleri değili ayrıca eski çevirilere topluluk tarafından yapılan iyileştirme önerilerini de değerlendirdik.

Bugün Brezilya dünyada en çok LibreOffice indirme sayısına sahip, 2011 yılı Ocak ayından bu yana 2,5 milyon indirmeye ulaşıldı. LibreOffice kullanıcı toplulukları arasında en etkin ve en büyük topluluklardan biriyiz (yorumcular indirme sayılarına göre bizim en büyük olduğumuzu söylüyor). Bu eğilimi takip ederek yansı sayımızı 5’ten 8’e çıkardık.

trad1

Kayda değer bir takım çalışması ile, yazım denetim aracımız VERO artık Lightproof tabanlı Python dilbilgisi denetim aracına sahip, bu ayrıca diğer diller için de kullanılabilir. Takım, dilbilgisi kurallarını(ve istisnaları) inşa etmek için çalışıyor ve halihazırda en çok yapılan dilbilgisi hataları ile ilgili ilgi çekici bir belge hazırlamış durumda, Portekizcesini ilerletmek isteyenler için mutlaka okunması gereken bir belge.

VERO-logx

2011 yılından başlayarak 2012 yılında 300 yamalık bir başarı noktasına ulaştık,(bunların 200 tanesi 2012 yılına ait), yeni bir denetim aracı, 3 ayna ve 5000 kelime çevrildi veya gözden geçirildi. Bu bizim hakikaten için gurur verici ve kutlanması gereken çok önemli bir şey.

Herkese mutlu bir 2013 yılı dileriz!

*Özgün metin:  http://blog.pt-br.libreoffice.org/2012/12/29/from-zero-to-300-and-climbing/

***

Dilbilgisi denetim aracı ve kod katkısı konusunda darısı başımıza 🙂

Ama bu işleri yapmak için bu işleri yapabilecek kişilere ihtiyacımız var. LibreOffice arık ülkemizde de ciddi bir yer almalı, yazılım konusunda eğitim alan öğrenciler, klüpleri insiyatif almalılar, hatta öyle ki uygun okullarda LibreOffice ile ilgili atölye ve dersler verilmeli.

Bunları şimdiki topluluk ile yapmamız mümkün görünmüyor. Çoğumuz farklı işlerde çalışıyoruz ve kod yabancısıyız. Gençlerin ve teknik imkanı olanların insiyatif alması tek şans. Eğer böyle bir girişim içerisine girecek var ise, elimizden gelen desteği de vereceğimizden emin olsunlar. Gençlere duyurulur!

Mutlu günler!

Bizim de bir Eş Anlamlılar Sözlüğümüz, Dilbilgisi Denetim Aracımız olmasın mı!

2

Bu yıl özgür yazılım ve LibreOffice için geçtiğimiz yılan daha iyi şeyler yapabileceğimizi düşünüyorum. Çeviri, belgelendirme ve topluluk yapılanmasının yanı sıra ortaya işte bunları da yapabildik diyebileceğimiz araçlar ürtemek için yeterince geç kaldık diye düşünüyorum.

Ülkemizde özgür yazılımın seyrinde bir vites varsa, şu an onun en düşük halinde seyrettiğimiz kesin olsa da sadece durmamak değil, hızlanmaya da çalışmalıyız. Şu an gördüğüm çok az sayıda kişinin her konuda bir şeyler yapmaya çaresizce çabalaması. Niye böyle veya neden yalnızız sorusunun cevabını çok merak ediyorum…

Bizim neden eşanlamlılar sözlüğümüz ve dilbilgisi denetim aracımız yok!, neden!!!
Bizim neden eşanlamlılar sözlüğümüz ve dilbilgisi denetim aracımız yok!, neden!!!*

http://www.youtube.com/watch?v=HSs6x4ctFEg

Konuya dönersek, bu her konuda bir şeyler yapmaya çabalayan kişilerin başında gelen sevgili Anıl Özbek‘in geçtiğimiz yıl başlattığı “Türkçe Eş Anlamlılar Sözlüğü” oluşturma çalışmaları bir şekilde ilerledi ve katkılarla yürütülüp tamamlanacak bir yola girdi, yani başlandı…

Eş Anlamlılar Sözlüğü sayesinde, özgür ofis yazılımları üzerinde yazarken, Türkçenin zenginliklerini daha güzel kullanabileceğimiz ve anlatımımızı güçlendirebileceğimiz bir araç kazanacağız.

Anıl nasıl çalıştığı ile ilgili kısa bir video çekmiş:

Anıl’ın başlatığı ve neredeyse tek başına yürüttüğü bu projenin tamamlanması için katkıya ihtiyaç bulunmakta. Bu çalışmaya iki türlü katkı verebilirsiniz:

– Sözlüğe kelime ve kod katkısı vererek
– Proje katkıcılarına kitap hediye ederek

Kelime ve kod katkısı vermek için sizi şuraya  yazısına ve proje sayfasına alalım https://github.com/maidis/mythes-tr/wiki

Proje katkıcılarına kitap vermek için ise Kitap İstek Listesi’ne doğru buyurun diyelim ve ayrıca üşengeç arkadaşların gözüne çarpar diye Kitap İstek listesini de buraya yapıştıralım:

maidis

Kitap göndermek için Kitap istek listesinde iletişim bilgileri mevcut: https://github.com/maidis/mythes-tr/wiki/Kitap%C4%B0stekListesi

Gelin bu yıl özgür yazılıma seyirci kalmaya devam etmeyin, ucundan tutabileceğiniz projelere katkı verin.

Eş Anlamlılar Sözlüğü en basitinden kelime girerek katkı verebileceğiniz bir proje. Hep birlikte buna sahip çıkarak bu sözlüğe sahip olalım.

***

Meraklılara(ne mutlu onlara ki hiç sıkılmazlar) Anıl’ın bu  proje ile ilgili yazdığı günlük girdilerini okumalarını öneririm:

***

Python programlama dili bilen ve Türkçeye eşsiz bir dil bilgisi denetimi aracı kazandırmak isteyebilecek maceraseverlerin dikkatine:

Malumunuz, Türkçe için tek sahip olduğumuz yazım denetimi aracı olan Zemberek’in ne yazık ki dilbilgisi denetimi özelliği bulunmamakta.

Bu konuda Pardus Hata Takip sisteminde girdiğim hata kaydında öğrendiğim üzere daha önce bu konuda Language Tool kullanılarak bir şeyler yapılmaya çalışılmış, ama yarım kalmış…

Sonrasında ise LibreOffice için daha farklı bir araç olan Phtyon tabanlı Lightproof denetim aracı ortaya çıkmış… Konu ile ilgili yine sağolsun sevgili Anıl deneme amaçlı bir şeyler yapıp iki günlük yazısı yazmıştı:

– 

Bu iki yazıyı okumanızı öneririm.

Geçtiğimiz haftalarda Brezilya’daki LibreOffice Topluluğu’nun neler yaptığını anlattıkları mektuplarını çevirmiştim, bu mektuplarında Lightproof kullanarak bir yazım denetimi aracı ürettiklerini söylüyorlardı…

Neden biz de üretmeyelim? Neden bizim de olmasın?

Bu işe sahip çıkacak babayiğitler yok mu bizde?

Bonus:

Türkçe Konuşma Tanıma Motoru üzerine şöyle bir güzel tartışma başlamıştı. https://plus.google.com/u/0/115269212643703188386/posts/NwKmVUZPa5g

Bu konuda ilgili ve bir şeyler yapabilecek birileri var mıdır ortalıklarda. Çok güzel olmaz mı sizce?

Polemik:

Eş Anlamlı –> Eşanlamlı
Dil Bilgisi –> Dilbilgisi 

konusu da tam polemiklik… Dil derneği ve TDK farklı diyor, bir ara kendi doğrumuzu seçelim:

Mutlu günler.

LibreOffice’de PDF düzenlemek

İş yaşamında PDF biçimindeki dosyaları düzenleyebilmek büyük nimet, kolaylık…

Sürekli gelen taslak metinler, sözleşmeler, yazılar, bildirimler, sunumlar ve aklınıza gelebilecek birçok belge PDF(Portable Document Format) biçiminde dolaşmakta. Size gönderilen PDF biçimindeki belge üzerinde çalışmak, genel PDF okuyucunuzla yapamayacağınız bir iş. Çoğu zaman da gerekli…

Öyle ki işe ilk başladığımda, gelen PDF belgelerini döktürür, üzerine elle düzeltmeleri  ve notları yazardık, bu kağıdı taratıp ilgili kişilere tarama görüntüsü olarak gönderirdik. Gayet ilkel ve işe yarar bir yöntem… Fakat profesyonel mi? Tabiki de hayır 🙂

Mevcut belgelerinizi PDF’ye dönüştürmek kolay. Hatırlıyorum da PDF’ye dönüştürüp gönderdiğim PDF’in düzenlenmiş ve üzerine not alınmış şekilde “Jilet” gibi bana geri geldiğinde çok şaşırmıştım. “Vay arkadaş, adamlara bak…” demiştim. Oysa bu yapmak çok da büyük marifet değilmiş.

LibreOffice ile belgelerinizi ofis yazılımın içerisinden, bir eklentiye veya dış bir yazılıma ihtiyaç duymadan doğrudan PDF olarak dışa aktarabildiğiniz gibi aynı şekilde PDF dosyalarınızı Draw(Çizim) bileşeni içerisinde aktarıp bu dosyalarınızı düzenleyebilirsiniz.

Akşama, yarın akşama veya haftaya –yani müsait olduğum bir zaman– LibreOffice’de PDF düzenlemekle ilgili bir video çekeceğim.

LibreOffice’de PDF dosyalarını nasıl düzenleyebiliyoruz dersek, basitçe şöyle:

LibreOffice Draw(Çizim) ile PDF dosyasını açın. Draw bileşeni menüsünden “ “komutuyla yapabileceğiniz gibi, dosyaay sağ tıkladığınızda “Birlikte Aç…” komutuyla LibreOffice’in herhangi bir bileşenini seçtiğinizde PDF belgesi Draw bileşeninde açılacaktır. Açıldıktan sonra PDF belgesini çizim belgesi gibi düzenleyin, not alın, açılır not ekleyin, altını çizin, şema ekleyin, resim ekleyin ne isterseniz onu ekleyin… Dosyayı daha sonra yine düzenleyebilmek isterseniz odg çizim dosyası olarak kaydedebilirsiniz.

Bu işlemleri yaptıktan sonra dosyayı PDF olarak dışa alktarmak için iki seçeneğiniz var:

1- Araç çubuğundaki PDF simgesi: Bu şekilde dosyayı doğrudan PDF olarak dışa aktarabilirsiniz. Yalnız bu simge bir kolaylaştırıcı/hızlandırıcı olduğundan dışa aktarmayla ilgili ayarları bu yolu kullanarak yapılandıramamaktasınız. PDF’yi yorumlarla birlikte dışa aktarmak için ikinci yöntemi kullanınız.

2- “Dosya->PDF Olarak Dışa Aktar” yolu: Bu yolla, PDF dosyasıyla ilgili ayarları yapılandırabilirsiniz.

Burada birçok ayar bulunmakta, ama şimdilik püf nokta olan “Yorumları Dışa Aktar” seçeneğini vurgulamak istiyorum. Bu seçenek sayesinde, belgeye eklediğiniz “Açılır Notlar” PDF çıktısında da görünmekte. (Nedenini bügün işyerinde tecrübe ettim).

LibreOffice PDF dışa aktarma ayarları
LibreOffice PDF dışa aktarma ayarları

Size gönderilen ve üzerinde; işaretleme, düzeltme, not alma ve ekleme yaptığınız PDF dosyalarını  “Dosya->PDF Olarak Dışa Aktar” yoluyla dönüştürünüz. ( LibreOffice hibrit bir PDF dosyası oluşturacaktır, bu dosya ODF ve PDFnin hibritifdir) Ben denedim, Adobe Reader’da bile şahane açıldı 🙂

Kurumsal kullanıcıların/kullanıcı adaylarının dikkatine: Bu işi yapabilecek bir üçüncü parti yazılım ve bunun kurumsal kullanım maliyeti, bu ek yazılımın kurulumu kullanımı vb faktörleri de ihmal etmeyin.

Bu bile bilgisayarına LibreOffice kurmanız, kurmak istemeseniz bile bir kenarda Taşınabilir LibreOffice bulundurmanız için bir neden 🙂

Bu seçenekle açılacak iletişim kutucuğundaki diğer harika seçenekleri anlatmaya gerek yok. Malum, çeviri çalışmalarımız sayesinde anlayabildiğimiz anadilimizde, yani Türkçe 🙂

Bu küçük ipucunu tecrübe edince Twitter’dan paylayaşım dedim, sonra bunu yapmamın kimseye bir faydası olmayacağını düşünüp bu günlük girdisini yazmaya karar verdim. iyi de ettim sanırım. Daha geniş anlatımda, kolay ulaşılabilir, herkes tarafından görülebilir, daha fazla kanaldan paylaşılabilir ve en önemlisi belki Google’dan bu ilşi nasıl yapacağını arayan insanlara faydası dokunur. Twitter: 0 – Günlük: 1!

Mutlu günler.

Belge Özgürlüğü en güzel kek-pasta ile kutlanır!

1

Ne mutlu ki Nermin Canik gibi çalışkan bir arkadaşımız var ve bu yıl Belge Özgürlüğü Günü‘nü ülkemizde bu günü tanıtmak için arı gibi dört bir yandan tanıtım çalışmalarını yürütüyor.

Geçtiğimiz yıl ülkemizdeki -bildiğim- tek kutlamayı da organize eden kendisiydi. Bu da kendisinin küresel çapta meşhur olan pastası:

Nermin'in geçtiğimiz yıl yaptığı Belge Özgürlüğü Günü pastası.
Nermin’in geçtiğimiz yıl yaptığı Belge Özgürlüğü Günü pastası.

Nermin’in geçen yılki organizasyonla ilgili yazısını buradan okuyabilirsiniz

Bir de Nermin’in bu yılki yaptıklarını şuradan okuyun ve bir de sahip olduğumuz harika internet sitesine bakın. http://belgeozgurlugu.org.tr

Dikkatinizi esas çekmek istediğim nokta, mütevazı bir pastadan başlayarak, bugün Nermin’in sürüklediği bu çalışmalar ile ne kadar ileriye gidildiği, ne kadar çok insana halihazırda sosyal medyadan ulaşıldığı.

Gerçekten çok büyük bir iş başardı Nermin. Kendisine buradan teşekkür ediyorum, takdir etmemek için nasıl bir insan olmak gerekir diye düşünüyorum.

Bazı kişiler çalışkan arkadaşımıza garip şekilde eleştirilerde bulunup canını sıkmışlar…

Her söylenen boş lafa aldırış etseydik, bugün hiç ilerlememiş olurduk. O kadar çok konuşup en kolay işe bile katkı vermeyen insanlar var ki, aldırış etmenin hiçbir gereği yok.  Tabi boş laf sınırları da bir hayli geniş olunca Nermin’e hiç üzülmemesi gerektiğini buradan da tekrar edeyim.

Tek bir örnek vererek konuyu geçelim;

Zatı muhteşemin biri demiş ki

Pasta kesmek etkinlik mi?

Evet hem de Belge Özgürlüğü Günü için en güzel etkinliklerden biri! Bakınız belge Özgürlüğü keki ile ilgili tarif bile mevcut:

1- Önce DFD güvercini logomuzu döktürüyoruz. Logonun svg kaynağı ->şurada ben buradan sadece .png  küçük resim koyabiliyorum.

Kekiniz için Belge Özgürlüğü Güvercin logosu
Kekiniz için Belge Özgürlüğü Güvercin logosu

2- Sonra yaptığımız kekin üzerine logoyu yerleştiriyoruz.(svg)

Belge Özgürlüğü Günü Keki nasıl yapılır
Belge Özgürlüğü Günü Keki nasıl yapılır

Buyrun işte Belge Özgürlüğü Günü en güzel ve mutlu şekilde böyle kutlanır. tatlı tatlı kekler yenir, güzel güzel konuşulur bu gün anılır.

Belge Özgürlüğü Günü elbette dünyanın en önemli günü değil, ama bu günü önemli kılan, Belge Özgürlüğü’nün nasıl göz ardı edildiğidir. Tek amacı belge Özgürlüğü’nün önemli olduğu bilincini yaymak için düzenlenen bu güzel gün, elbette biz özgürlük severler olarak eğlenceli ve mutlu en önemlisi de tatlı şekilde kutlanacaktır. Eğlenebildiğimiz sürece gönüllü şekilde katkı verebiliriz unutmayın. bu sebeple tatlı şeyler ile neşemizi yüksek tutmalıyız.

Unutmayalım ki tatlı yiyip tatlı konuşarak Belge Özgürlüğü Günü harika bir şekilde kutlanır. Hem de en alasından kutlanır!

Tabi unutmadan söyleyeyim, ülkemizden gelen anlamsız olduğunu düşündüğüm olumsuz tepkilerden daha önemlisi, yurt dışından gelen güzel tepkiler. DFD ekibi ve FSFE ekibi teşekkürlerini ve takdirlerini sunarak, ülekmizde Belge özgürlüğü Günü için yapılan etkinlikleri dünya çapında ağlarına duyurdular. https://twitter.com/fsfe ve http://twitter.com/documentfreedom adreslerinden bakabilirsiniz.

Ben işimden dolayı bir kutlamaya katılamayacağım, ama bu yıl bu gün ülkemizde 3 farklı yerdeki etkinlikle kutlanacak: http://belgeozgurlugu.org.tr/

Ankara:
1) 
BMO-Belge Özgürlüğü Günü (2013) Buluşması
2) Siemens Ankara ofisinin çalışanları broşürler dağıtarak, sohbet ederek Belge Özgürlüğü Günü’nü kutlayacak.

İstanbul:
1) 
İstanbul HackerSpace Belge Özgürlüğü Günü’nü Kutluyor

İzmir:
1) 
İzmir-Belge Özgürlüğü Günü (2013) Buluşması  

2) Gönüllü bir ekip Tübitak’ın liselerarası proje yarışmasına katılarak, birçok farklı şehirden katılan öğrenci ve öğretmenlere açık standartlar, açık belge biçimlerinden bahsederek, broşür dağıtarak Belge Özgürlüğü Günü’nü kutlayacak.

Fırsat bulursak belki biz de evde eşimle kendi pastamızı yapar üzerine Belge Özgürlüğü logosunu koyarız. O da bizim evin kutlaması olur 🙂

Şimdi bunca yazdıktan sonra, “Nedir arkadaşım bu Belge Özgürlüğü onu demedin, önce bir deseydin, de hele…” diyen arkadaşlara hak vererek, onlardan sadece 5 dakikalarını ayırarak;

– Harika olduğunu düşündüğüm Belge Özgürlüğü Sunumu:

– Belge Özgürlüğü Günü-İzlem Gözükeleş (Bilim ve Gelecek)

Yazılarını okumalarını öneririm. Hiç sıkıcı değil, özellikle sunum çok eğlenceli ve öğretici.

Daha fazlasını elbette ki http://belgeozgurlugu.org.tr adresinden öğrenebilirsiniz.

Nermin’e bir kez daha çabaları için teşekkür ediyorum ve herkesin Belge özgürlüğü Gününü kutluyorum.

Mutlu Belge Özgürlüğü Günleri.