LibreOffice

Ana sayfa LibreOffice

Yerelleştirme süreklilik ister

2

Yazmayalı epey olmuş. En son Eylül sonunda LibreOffice Bağış Kampanyası ile ilgili yazmışım. Neden yazmamışım diye sorduğumda kendime, yazacak şeyim olmadığından değil, zamanım olmadığından diyorum. Ama en çok iş de en yoğun zamanlarda yapılır değil mi?

Neyse, kısa bir ısınma yazısı yazmak, yeniden düzenli yazmak için en iyi başlangıç.

***

Yakında LibreOffice yerelleştirmeleriyle ilgili çok güzel haberler duyuracağız. Daha doğrusu duyurmaya fırsat bulacağız diye umuyorum. (Muz orta)

Ayrıca Büyük Kamu kurumlarından da LibreOffice ile ilgili bilgi/göç talepleri almak mutluluk verici.

Topluluğumuzu biraz daha büyüterek aktif kullanıcı sayımızı artırarak daha güzel işler yapmak istiyoruz.

Forumumuz ne yazık ki çok aktif değil. Biraz ilgi ve şefkatinizi bekler özellikle Calc ve Basic bileşenlerine hakim arkadaşlar ara ara forumumuza bir göz atabilirse çok güzel olur.

Forumun RSS adresi: http://forum.libreoffice.org.tr/feed.php

Bir de yeni başlıkları daha kolay takip edebileceğiniz bir Twitter hesabımız var LibreOffice Türkiye Twitter hesabı(http://twitter.com/LibreOfficeTurk) takipçisi olun gözünüzü eksik etmeyin 🙂

***

Neyse konuya dönersek, yerelleştirme çok önemlidir, yerelleştirmenin sürekliliği ise yazılımın gelişmesi ile paralel olmalıdır ki her yeni sürümde aynı kullanılabilirlik yakalansın.

Elbette yerelleştirme süreçlerinde hata olabilir, bunlar çeviri kontrolü ve  sürümlerin testinde göze çarpabilir. Hadi yine çarpmadı olur ya, bu durumda hatalı çeviri daimi mi kalacak. Hayır tabi, düzeltilen çeviriler bir sonraki güncellemede düzeltilmeli. Bizim köyde öyle oluyor, insanız hata yapıyoruz, ama hatamızı düzeltebilme şansına da sahibiz.

Fakat Microsoft köyünde bu iş sanırım böyle olmuyor.

Bir kaç ay önce iş yerinde Microsoft Office 2007’den Microsoft Office 2010’a geçtik. Excel’de karşılaştığım ekran:

Microsoft Office 2010'daki çevrilmemiş alanlar: PivotTable(Özet Tablo) PivotChart(Özet Tablo Çizelgesi)
Microsoft Office 2010’daki çevrilmemiş alanlar: PivotTable(Özet Tablo) PivotChart(Özet Tablo Çizelgesi)

Kimse demesin, onların adı terimleşti Pivot Table’ın ve Pivot Chart’ın arasındaki boşluğu sildik, terim yaptık.  Yemezler, arkadaşım Türkçesi varken daha fazla dayama bize! Ki bu meretin İngilizcesi de muamma, Pilot Table, Pivot Table… O zaman chart diyelim, table diyelim onlar da terim. Geç.

Hadi hata oldu, olur o kadar da kalite sürecinden geçirdiniz, profesyoneller baktı. Bu kadar çok kullanılan bu menünün 1.sekmesi de gözden kaçtı. Düzeltebilirsiniz. Ama gelin görün ki iyileştieme süreci Microsoft ve ürünlerinde her zaman sorun olmuştur. Microsoft Office 2013 arifesinde 2012’nin sonunda Office 2010’da maznara malesef bu.

Neden buna taktım derseniz, özet tablo çok kullanılan bir araç, ve bu dilimize PivotTable olarak girmesin. Bu doğru bir yerelleştirme değil, yerelleştirme olmadığı gibi dayatma.

Nereye gidiyoruz. Yani hepimiz Plaza Ağzı* mı konuşacağız?

Olmaz arkadaş!

Aynı hatayı LibreOffice için biz yapsaydık, muhtemelen bir ay içinde çıkacak takip eden sürümde düzeltilmiş olurdu.

Eğer şayet böyle çeviri hataları görürseniz lütfen forumdaki  Yerelleştirme başlığına (http://forum.libreoffice.org.tr/viewforum.php?f=15) yazın

Bu arada henüz Office 2010’a geçmemiş, Office 2007 kullanan birimler ile Word dosyalarında uyuşmazlık yaşamaktayız. Şu an fırsatım olmadığından belge içeriklerini buğulayıp veremiyorum fakat, şöyle ki kelimeler iç içe geçmiş garip bir halde açılıyor. İki sürüm arasında biçim değişikliği(.doc – .docx) de yok üstelik. Enteresan..

Mutlu günler.

*Bizzat bana söylenmiştir: “Sizin mailinizde spot ettğiniz bazı issue’lar vardı, biz onlarla ilgili commentlerimizi size mail ile göndereceğiz”  

LibreOffice’de Geçen Hafta Ne yaptık – 1

2

LibreOffice ile ilgili en son yazdığım yazıda, geçtiğimiz yıl boyu LibreOffice ile ilgili neler yaptığımızı derlemeye çalışmıştım.

Bu hafta yine yazacak şeyler birikti bu liste üzerine. Ben de bundan böyle fırsat buldukça kısa kısa son gelişmeleri not etmek istiyorum.

Başlayalım…:

  • Önceki yazıda eski OpenOffice.org.tr forumlarını arşiv yayınına almak istediğimizi söylemiştim. İşte bu işlem için hazırlık yaparken, talihsiz bir şekilde LibreOffice Türkiye Forumları’nın veritabanını kaybedilmesine sebep oldum. Hani olur ya, aksilikler ve talihsizlikler peş peşe gelir ve geri dönülemez nokta için mükemmel bir düğüm oluştururlar. İşte tam da böyle oldu. Veritabanı yedekler, geri getirmek için gerekli dosyalar, forum yazılımı ve dosya izni aksilikleri vs. hepsi birleşince maalesef eski veritabınımızı geri getiremedik. Şahsen son zamanlardaki en büyük başarım buydu… http://forum.libreoffice.org.tr/viewtopic.php?f=12&t=2
  • Sevgili Sabri Ünal, sağolsun, Forum için yeniden bir kurulum yaptı, fakat ne yazık ki, eski içerik ve üyelik bilgilerini geri getiremedik. Bu olaydan dolayı çok özür dilerim. Tek tesellim şu ki, hali hazırda çok az bir içeriğe ve nispeten az bir üye sayısındayken böyle bir kaybı yaşadık. Ders oldu. Artık düzenli yedeklerimiz alınmakta. Sizi mahcubiyetle forumumuza tekrar üye olmaya davet ediyorum: http://forum.libreoffice.org.tr
  • LibreOffice çevirilerinde, yardım içeriğinde %68 seviyesine çıktık. Yolun üçte ikisi geride kaldı. Geride kalan kelime sayısı 142.000 seviyesine kadar indi. Yolumuz azalsa da daha çok işimiz var. Başlamaktan zor olan şey çoğu zaman bitirmektir.
  • Haftanın en güzel haberlerinde biri ise, LibreOffice’de YTL zamanlarından kalma varsayılan para biriminin TL ile değiştirilmesi oldu. Açtığım hata kayda kayıtsız kalmayan sevgili Efe Gürkan Yalaman, bu hatayı çözerek LibreOffice’in kod tabanına ilk katkısını da yapmış oldu. Kendisini, kendisi için küçük ama topluluğumuz için büyük bu commit’i yaptığı için kutluyorum. Sevgili Gökçen Eraslan’dan sonra LibreOffice’e Türkiye’den kod katkısı veren gencimize daha nice katkılar diyoruz. https://bugs.freedesktop.org/show_bug.cgi?id=53002
  • Sevgili Sabri, LibreOffice’in mevcut simgelerinden sıkılan, hatta gına gelenler için LibreOffice için Faenza simgelerinin kurulumunu paylaştı: http://forum.libreoffice.org.tr/viewtopic.php?f=12&t=6 bir göz atın derim.
  • Özgür Yazılım A.Ş., bir topluluk sayfası açtı: http://topluluk.ozguryazilim.com.tr/ Bu adreste bir çok araç, belge vs. yanı sıra LibreOffice ile ilgili sunum ve eğitim müfredatlarından seminer notları bulunmakta. http://topluluk.ozguryazilim.com.tr/sunumlar Adresinde, internet tarayıcınız ile görüntüleyebileceğiniz LibreOffice Eğitim Sunumları’na göz atmanızı şiddetle öneririm. Bir çok temel ihtiyacı güzel şekilde anlatan özenle hazırlanmış belgeleler. Benim de 75. Yıl Cumhuriyet Ticaret Meslek Lisesi LibreOffice semineri için hazırladığım LibreOffice sunumunu şu sayfadan edinebilirsiniz.
  • Bir Bakanlığımız LibreOffice ile ilgili eğitim seminer vb konularda bilgi istedi. Farkındalık bile insanı motive ediyor doğrusu.
  • Eğitim ve seminer demişken. Henüz çok taze bit topluluk olduğumuzdan, seminer ekibimiz yok. Gönüllü bir seminer ekibimiz olursa eminim bu gibi taleplere çok daha hızlı döneceğiz. Ben İstanbul’da ve hafta sonu olacak etkinliklere katılabilirim mesela.
  • Eğer, LibreOffice konusunda seminer vermek için gönüllü olmaya niyetlenirseniz, bilgi[at]libreoffice.org.tr adresine kendinizi tanıtan bir e-posta atarsanız memnun oluruz. Özellikle Ankara’da ve hafta içi müsait olan arkadaşlar gönüllü olursa, Kamu konusunda çok faydalı işlere imza atabiliriz diye düşünüyorum. Seminer konusunda gözünüz korkmasın 🙂 Profesyonel hizmet vermiyoruz, gönüllü işler bunlar. Temel ve orta düzey bilgilerle, LibreOffice’in bütün bileşenleriyle ilgili bilgi sahibi olmak ve özgür yazılımın faydalarını iyi şekilde aktarabilmek kafidir diye düşünüyorum. Mevcut sunum ve seminer notlarıyla başlamak da hiç zor olmayacaktır. Ekip büyüdükçe daha iyi belgeler ve bilgilerle donanacağımızdan eminim. Katılımınızı bekliyoruz.

Evet, bu kadar diyelim. Önümüzdeki hafta yıllık izinde olacağımdan bilgisayar başında olamayacağım. Çarşamba Akşamı VIII. Çeviri Akşamı yapılacak, maalesef bu hafta bay geçeceğim. Umarım tatilden sonra, dinç kafayla daha verimli olurum.

Mutlu günler.

Sonnot: Masaüstünde önemsiz bir dosyayı bile silerken çöp kutusu diye bir olaya gerek duyulmuş. Altın değerindeki veri tabanlarını silerken neden böyle bir araç yok çok şaşırdım. Buradan MySQL, phpmyadmin ve DTC yetkililerine sesleniyorum: Arkadaşım, Sil komutunda veritabanını sıkıştırıp atın çöpe, adam dönüp alabilsin yani, zor mu olur, gerek mi yok anlamadım…

LibreOffice ile İlgili Neler Yaptık, Neler Yapıyoruz – 1

3
LibreOffice Türkiye
LibreOffice Türkiye

Özgür ofis yazılımı LibreOffice için geçtiğimiz yıldan bu güne yaptığımız ve aklımda kalan çalışmaları ve hali hazırda yürüttüğümüz çalışmaları buraya not etmenin iyi olacağını düşünüyorum.

LibreOffice’in gelişmesi ve ülkemizde kullanımının artması için elbette yapacak çok işimiz var… Hatta bugüne kadar yaptıklarımız yapamamız gerekenlerin çeyreği bile değildi…

Madde madde sayalım:

  • 11 Mayıs 2011 tarihinde Ümraniye 75. Yıl Ticaret Meslek Lisesindeki LibreOffice seminerine konuşmacı olarak katıldım. LKD sayesinde ilk seminer tecrübemi yaşamış oldum. Zorluydu doğrusu…  http://blog.bluzz.net/75-yil-cumhuriyet-ticaret-meslek-lisesi-libreoffice-semineri/
  • LibreOffice Türkçe çeviri ekibini oluşturduk. Kısa sürede LibreOffice arayüz çevirilerini %100 seviyesine çıkardık. O zamanki kısıtlı yardım içeriğini de %100’e çıkardıktan sonra, diğer dillerin sahip olduğu genişletilmiş yardım içeriğinin çeviri çalışmalarına başladık.
  • LibreOffice çevirileriyle başladığımız süreçte daha önce OpenOffice.org Türkiye topluluğunun yaptığı işler gibi güzel şeyler yapabilmek ve bilgi paylaşımını artırmak için LibreOffice Türkiye Forumu, Vikisi vb bir yapı oluşturmaya karar verdik.
  • Bu yapı için alan adı ve barınma hizmeti için LKD ile görüşmeye başladık.
  • LibreOffice’in arayüz ve yardım içeriğinin yanında LibreOffice’in küresel belgelendirme ekibi tarafından hazırlanan LibreOffice rehber kitaplarının çevirisine başladık. Sağolsun sevgili Ayhan Yalçınsoy bu işe öncülük etti.
  • TDF Vikisinde Türkçe yerelleştirme çalışmalarıyla ilgili belgeler hazırladık: http://wiki.documentfoundation.org/Language/tr
  • LibreOffice’in Türkiye resmi sitesini yayına aldık ve içerik oluşturmaya başladık: http://tr.libreoffice.org/
  • LKD’nin çabalarıyla -Nic.tr’nin bütün saçmalıklarına rağmen- faaliyetlerimizi hızlandırmak ve OpenOffice.org.tr Forumlarının ve Vikisi’nin yayınlarının durmasıyla insanların yardım alabilecekleri bir platforumun da kalmamasının itkisiyle, “libreoffice.org.tr” alan adının tahsisi sağlandı.
  • Alan adı alındıktan sonra Forum, Wiki gibi hizmetlerin ayarlanması yapıldı. Bu konuda destek veren sevgili Doruk Fişek ve Erdem Artan’a teşekkürü borç bilirim.
  • Forum ve Wiki kurduk. Sevgili Sabri Ünal sağolsun, -emekelri olmasaydı bu forum bu halde olmazdı- forumumuzu yapılandırdı, şekle şemale soktu, eklentileri yükledi… Wiki için ise hala konuya hakim bir teknik yönetici eksikliği yaşamaktaydık…
  • Sevgili Necdet Hoca’nın çeviri çalışmalarına dahil olmasıyla, daha doğrusu çeviri çalışmalarını adeta sahiplenmesiyle çeviri çalışmalarında hızlı bir ivme yakaladık.
  • Necdet Hoca’nın üniversitelerde Microsoft’un yaptığı baskılara karşı(http://nyucel.blogspot.com/2012/04/microsoftun-universitelerle-savas.html) LibreOffice gibi bir alternatifin olduğu üzere, akademisyenleri LibreOffice çeviri çalışmalarına kazandırmasıyla çeviri ekibimiz iki katına çıktı. http://wiki.documentfoundation.org/Language/%C3%87evirmenler/tr
  • Çeviri çalışmalarını hızlandırmak için Çeviri Akşamları düzenlemeye başladık. Dün 6. Çeviri Akşamını gerçekleştirdik. https://plus.google.com/events/c60nn9s4gd98dq4nldl33mbjbj0/115269212643703188386
  • Yardım içeriğini Çevirmeye başladığımızda %38 seviyesindeydik. Çeviri Akşamlarına başladığımızda ise %50 seviyesindeydik. Bugün ise %65 seviyesine çıktık. LibreOffice yardım içeriğinin 440.000 küsür kelime olduğu göz önüne aldığında 120.000’den fazla kelime çevirmişiz. Geçen haftadan bu yana ise %58’den %65′ e çıktık… Bu artıştaki en önemli etken Necdet Hoca’nın bireysel çabası oldu. Kendisi 5.000’den fazla çeviri sunuşu yaptı…
  • OpenOffice.org’un yayın dışı kalan forum ve wikisi’nin kaybolmaması için, bu yapılara ait dosyaları ve veritabanlarını Rail Aliyev Doruk Fişek aracılığıyla bize ulaştırdı.  Sağolsun Erdem Artan OpenOffice vikisini yayına soktu: http://eskiwiki.libreoffice.org.tr OOo-tr forumları ise en son veritabanı arızası yaşamıştı, E-posta işleri konusunda da Erdem’i darladığım için henüz forumu salt okunur yayına sokabilmek için ricada bulunmaya yüzüm yok.
  • Bir yandan gömülü yardım içeriğini çevirirken bir yandan da LibreOffice kitaplarının çeviri çalışmalarını yürütmek için sevgili Ayhan Yalçınsoy, Yasin Özdemir ve Emel Aktaş gönüllü oldu: http://forum.libreoffice.org.tr/viewtopic.php?f=17&t=29
  • LibreOffice Türkiye wikisi için, PardusWiki canavarlarından sevgili Adem Özcan(sadri) bizi kırmayarak aramıza katıldı.
  • Pardus projesinden tanıdığımız sevgili Gökçen Eraslan, Google Summer Of Code 2012 dahilinde LibreOffice için çok önemli bir özellik olan PDF’lere sayıl  sayısal imza desteği üzerinde çalışamaya başladı:http://blog.bluzz.net/libreofficede-pdf-imzalamak-basarilar-gokcen-hocam/
  • Zemberek eklentisiniyle ilgili geliştiricilerinden Ahmet A. Akın ve Serkan Kaba’nın başlarına ekşimeye başladım. Sağ olsunlar Zemberek3’ün üzerinde çalışıldığını ve yıl sonu gibi hazır olacağını belirttiler. http://zembereknlp.blogspot.com/
  • LibreOffice Türkiye’nin daha etkin bir topluluk olması için sevgili Merve Yalçın İletişim Sorumlusu olamayı ve sevgili Sezai Yeniay ise Tanıtım ve Pazarlama sorumlusu olmayı kabul ettiler.
  • Son dönemde adını haberlerde bolca duyduğunuz bir Kurum’un LibreOffice’e geçmek için çalışmalara başladığını öğrendik.
  • Gökçen Eraslan PDF imzalama desteği için yolu yarıladı: http://blog.yeredusuncedernegi.com/category/english/2012-07-21/pdf-half-way/
  • LibreOffice’e kod katkısı vermek için yeni gençler kazanmak adına Efe Gürkan Yalaman‘ı EasyHack‘lerele işe başlaması ve ödül olarak Şanzelize Kafe‘ye götürmeyi vaat ederek teşvik etmeye başladım.
  •  Sevgili Anıl Özbek, LibreOffice için Türkçe Eş anlamlılar sözlüğü ve Zemberek eklentisinin Java tabanlı olduğundan kurulum paketine girememesi vb sebeplerden dolayı sahip olmadığı dil bilgisi denetimi için Lightproof ve diğer sözlükler üzerine deneysel çalışmalar yapmaya başladı: http://anilozbek.blogspot.com/ adresindeki son altı yazısından detaylı bilgi alabilirsiniz. Eğer siz de bu alanlarda destek verebiliyorsanız lütfen geri durmayın.
  • Türkiye’de LibreOffice Kullanan Kurumlarla ilgili bir liste çalışmasına başladık http://wiki.libreoffice.org.tr/index.php?title=Kullanan_Kurumlar. Bir de Başarı Hikayeleri maddesi oluşturduk http://wiki.libreoffice.org.tr/index.php?title=Ba%C5%9Far%C4%B1_Hikayeleri.
  • LibreOffice’e hata kaydı bildirmeye başladık. Impress 16:10 ekran desteği bu sayede geldi https://bugs.freedesktop.org/show_bug.cgi?id=51285. Diğer bildirdiğimiz hata/istekler ise yapım aşamasında diyelim…http://forum.libreoffice.org.tr/viewforum.php?f=20
  • Şu an işlerinden çok fazla zaman ayıramasa da sevgili Hakan Hamurcu LibreOffice Türkiye Facebook sayfasını ayağa kaldırdı: http://www.facebook.com/LibreOfficeTr
  • Sevgili Ali Işıngör, arkaplanda sürekli destek sağladı.
  • LibreOffice Türkiye için bir Google+ sayfası https://plus.google.com/117523404229497030445/posts ve twitter hesabı açtık https://twitter.com/LibreOfficeTurk

Bir yıl gibi sürede yaptıklarımızdan aklıma gelenler bunlar. Geri planda bir çok şey de yaptık, bir çok görüşmemiz oldu. Ve adını buraya yazmayı atladığım arkadaşlar kusuruma bakmasınlar. Bu sıcakta iş vs insanın aklı pek kalmıyor 🙂

Elbette yaptığımız şeyler sınırlı, daha yapacağımız ve eksik olan çok şey var. Örneğin hala Calc, Basic ve Makrolar konusunda bir üstad bulamadık. Wiki için hala teknik yönetici arıyoruz. Test ve Kalite çalışmaları için hala bir ekibimiz yok. Geliştirme konusunda da keza durum vasat. Bu alanlarda desteğe şiddetle ihtiyacımız  bulunmakta. Bunun dışında görsel ve diğer tanıtım malzemeleri için tasarım yapabilecek birileri olsa çok iyi olur. Belgelendirme çalışmalarında çok -hatta- inanılmaz eksiğimiz var. Anıl’ın çalışmaları da keza en şiddetli katkıya ihtiyacımızın olduğu alanlar…

Durum bundan ibaret. Ama kapanış olarak şunu söylemek isterim ki, şu an bu ekibin içinde olmaktan son derece mutluyum. Beni en çok mutlu eden şey ise, ekibimizin proaktif davranışı. Bir işe yapılmalısa, bu gerekliliği tespit eden kişinin kendiliğinden harekete geçmesi Türkiye’de özgür yazılıma katkı konusunda son derece ihtiyacımız olan bir davranış biçimi. Yapıl-malı Edil-meli, bulun-malı, çevril-meli lafında işi bırakmayarak, elinden geldiğince ve vakti imkan verdikçe katkı veren insanlarla çalışmak bir zevk. Ahh, eskiden ne kadar boş vaktimiz varmış, şimdi o kadar az ki, hiç bir şeye yetmiyor. Çoğumuz çalıştığımız için genellikle mesaiden ve akşam ailemizden çalarak bu işleri yürütüyoruz. Zamanı daha müsait olan üniversite öğrencilerini aramızda görsek ne güzel olur oysa değil mi 🙂

Velhasıl-ı kelam, LibreOffice çok önemli bir yazılım. Bireysel olarak, kişisel üretimimizde kullandığımız özgür bir üretkenlik takımı olmasının yanı sıra, ülkemiz için de son derece önemli ve bu yazılımı en iyi hale getirmek de biz özgür yazılım katkıcılarına düşmekte. LibreOffice’i çok sevmeyebiliriz, ama şu bir gerçek ki Microsoft Office karşısında, ona köle olmamak için elimizdeki en güçlü araç LibreOffice. Bunu daha iyi hale getirmekten başka seçeneğimiz yok.

Eğer siz de bu zorlu ama zevkli çalışmalara katılmak istiyorsanız, forumumuzdaki Sosyal Alan‘da kendinizi tanıtarak ilk adımı atabilirsiniz

Mutlu günler.

Bizim de bir Eş Anlamlılar Sözlüğümüz, Dilbilgisi Denetim Aracımız olmasın mı!

2

Bu yıl özgür yazılım ve LibreOffice için geçtiğimiz yılan daha iyi şeyler yapabileceğimizi düşünüyorum. Çeviri, belgelendirme ve topluluk yapılanmasının yanı sıra ortaya işte bunları da yapabildik diyebileceğimiz araçlar ürtemek için yeterince geç kaldık diye düşünüyorum.

Ülkemizde özgür yazılımın seyrinde bir vites varsa, şu an onun en düşük halinde seyrettiğimiz kesin olsa da sadece durmamak değil, hızlanmaya da çalışmalıyız. Şu an gördüğüm çok az sayıda kişinin her konuda bir şeyler yapmaya çaresizce çabalaması. Niye böyle veya neden yalnızız sorusunun cevabını çok merak ediyorum…

Bizim neden eşanlamlılar sözlüğümüz ve dilbilgisi denetim aracımız yok!, neden!!!
Bizim neden eşanlamlılar sözlüğümüz ve dilbilgisi denetim aracımız yok!, neden!!!*

http://www.youtube.com/watch?v=HSs6x4ctFEg

Konuya dönersek, bu her konuda bir şeyler yapmaya çabalayan kişilerin başında gelen sevgili Anıl Özbek‘in geçtiğimiz yıl başlattığı “Türkçe Eş Anlamlılar Sözlüğü” oluşturma çalışmaları bir şekilde ilerledi ve katkılarla yürütülüp tamamlanacak bir yola girdi, yani başlandı…

Eş Anlamlılar Sözlüğü sayesinde, özgür ofis yazılımları üzerinde yazarken, Türkçenin zenginliklerini daha güzel kullanabileceğimiz ve anlatımımızı güçlendirebileceğimiz bir araç kazanacağız.

Anıl nasıl çalıştığı ile ilgili kısa bir video çekmiş:

Anıl’ın başlatığı ve neredeyse tek başına yürüttüğü bu projenin tamamlanması için katkıya ihtiyaç bulunmakta. Bu çalışmaya iki türlü katkı verebilirsiniz:

– Sözlüğe kelime ve kod katkısı vererek
– Proje katkıcılarına kitap hediye ederek

Kelime ve kod katkısı vermek için sizi şuraya  yazısına ve proje sayfasına alalım https://github.com/maidis/mythes-tr/wiki

Proje katkıcılarına kitap vermek için ise Kitap İstek Listesi’ne doğru buyurun diyelim ve ayrıca üşengeç arkadaşların gözüne çarpar diye Kitap İstek listesini de buraya yapıştıralım:

maidis

Kitap göndermek için Kitap istek listesinde iletişim bilgileri mevcut: https://github.com/maidis/mythes-tr/wiki/Kitap%C4%B0stekListesi

Gelin bu yıl özgür yazılıma seyirci kalmaya devam etmeyin, ucundan tutabileceğiniz projelere katkı verin.

Eş Anlamlılar Sözlüğü en basitinden kelime girerek katkı verebileceğiniz bir proje. Hep birlikte buna sahip çıkarak bu sözlüğe sahip olalım.

***

Meraklılara(ne mutlu onlara ki hiç sıkılmazlar) Anıl’ın bu  proje ile ilgili yazdığı günlük girdilerini okumalarını öneririm:

***

Python programlama dili bilen ve Türkçeye eşsiz bir dil bilgisi denetimi aracı kazandırmak isteyebilecek maceraseverlerin dikkatine:

Malumunuz, Türkçe için tek sahip olduğumuz yazım denetimi aracı olan Zemberek’in ne yazık ki dilbilgisi denetimi özelliği bulunmamakta.

Bu konuda Pardus Hata Takip sisteminde girdiğim hata kaydında öğrendiğim üzere daha önce bu konuda Language Tool kullanılarak bir şeyler yapılmaya çalışılmış, ama yarım kalmış…

Sonrasında ise LibreOffice için daha farklı bir araç olan Phtyon tabanlı Lightproof denetim aracı ortaya çıkmış… Konu ile ilgili yine sağolsun sevgili Anıl deneme amaçlı bir şeyler yapıp iki günlük yazısı yazmıştı:

– 

Bu iki yazıyı okumanızı öneririm.

Geçtiğimiz haftalarda Brezilya’daki LibreOffice Topluluğu’nun neler yaptığını anlattıkları mektuplarını çevirmiştim, bu mektuplarında Lightproof kullanarak bir yazım denetimi aracı ürettiklerini söylüyorlardı…

Neden biz de üretmeyelim? Neden bizim de olmasın?

Bu işe sahip çıkacak babayiğitler yok mu bizde?

Bonus:

Türkçe Konuşma Tanıma Motoru üzerine şöyle bir güzel tartışma başlamıştı. https://plus.google.com/u/0/115269212643703188386/posts/NwKmVUZPa5g

Bu konuda ilgili ve bir şeyler yapabilecek birileri var mıdır ortalıklarda. Çok güzel olmaz mı sizce?

Polemik:

Eş Anlamlı –> Eşanlamlı
Dil Bilgisi –> Dilbilgisi 

konusu da tam polemiklik… Dil derneği ve TDK farklı diyor, bir ara kendi doğrumuzu seçelim:

Mutlu günler.

Neden Çeviriyoruz?

0

Özgür yazılıma katkı vermenin elbette bir çok yolu var. Kullanılabilecek yazılımlar geliştirmek bu katkı çemberinin merkezinde yer alan en temel öğe elbette. İnsanlar inandıkları değerleri ve gerçekleşmesini savundukları düşüncelerinden ilhamla özgür yazılımlar geliştirip tüm insanlığın özgürce kullanımına sunuyor…

Bir yazılımı geliştirmek ve kullanıma sunmak işin sadece başlangıcı bence. Bu başlangıçtan sonra yazılımın nasıl üretildiğini belgelemek, insanlara bu yazılımı kullanabilmeleri için yardım belgeleri ve rehberler hazırlamak da tamamlayıcı işler olarak yazılımı kullanılabilir hale getiriyor.

Bu yazılımlar bütün insanlığın kullanımına sunulduğundan ve Babil Kulesi’nin yıkılmasından ötürü dünya üzerinde birçok farklı anadil olması sebebiyle bu kullanımı doğru ve tüm işlevlerden faydalanır bir halde sağlamak için yerelleştirme yapılması gerekmekte.

Dünya çapında ortak kabul gören dil olan İngilizce üretilen bu yazılımları kullanmak isteyen farklı anadilleri olan insanlar üretim dışındaki tamamlayıcılar olan; belgeler, yardım rehberleri ve rehberleri kendi dillerine çevirerek bu dili konuşan insanlara bu yazılımları kullanma imkanı vermekte.

Elbette bu yerelleştirme çalışması olmasa da üretilmiş bu yazılımlar kullanılabilir. Kullanılabilirlik göz önüne alınarak üretilen yazılımlar bir arayüze sahipse sezgisel yolla ve deneme yanılmayla öğrenilebilir. Fakat bu kullanım asla temel işlevler ötesine geçemez. Bu yazılımın işlevlerinden yararlanılamaz ve karşılaşılan sorunlar ve nasıl yaparım soruları hiçbir zaman kullanıcı tarafında bir yanıt bulamaz. Bu yazılımı sadece İngilizce bilen kişiler, bildikleri İngilizce seviyesinde kullanabilir…

***

Daha somut konuşmak gerekirse, bildiğiniz üzere epeyce bir süredir LibreOffice’in ürkçe çeviri çalışmalarını yürütmekteyiz. Neden bu işi yapıyoruz sorusuna bir cevap vermek için bu yazıyı kaleme alıyorum aslında…

Kendimden bahise, iyi derecede İngilizce bildiğimi ve bir nebze olsun bilgisayar okur-yazarlığına sahip olduğumu söyleyebilirim. Şunu tüm samimiyetimle söyleyebilirim ki, iyi derecede İngilizce bilsem bile, kullandığım yazılımın Türkçe olmasını isterim, kesindir ki arayüzünde sezgisel ve İngilizce bilgimle aradığımı bulabilirim fakat nasıl yapabileceğimi anlamam için kendi dilimde yazılmış olan anlatımlar benim ihtiyacımı daha iyi görür. Bana anlayacağım dilden anlatır olayı…

Hiçbirimiz doğuştan bilgisayar-okur yazarı doğmadık ve kullandığımız yazılımları bize o yazılımla tanışırken kimse detaylı şekilde anlatmadı. Bu yazılımları tam anlamıyla kullanmak istiyorsak öğrenmeliyiz, öğrenmek için de okumalıyız!

Ofis yazılımıyla bugün belki pek işiniz olma, olursa da Writer’ı açar 1 sayfalık mecalinizi yazarsınız, veya Calc’ı açar 3-5 hücredeki toplamı yapar işinizi görürsünüz. Ama iş hayatınızda bu yazılımları kullanacaksanız, üzülerek söylemek durumundayım ki bu siz 0 noktasından sadece 2 adım ileridesiniz. Ciddi belgeler, karmaşık hesap tabloları, detaylı ve cafcaflı sunumlar yapmak durumundasınız. Yoksa kimse sizi ciddiye almaz… Siz kendinizi bırakın, size böyle bir belge gelse siz bunu yapanı ciddiye almazsınız. Eğer sizin işiniz buysa, bunu iyi yapmanız gerekmekte… Yapamıyorum asla kabul gören bir söz değildir, öğrenmelisiniz.

“Samuel, bir baksana şu Word’de yeni paragraf yazmak istiyorum ama hala noktalı listeye geri geliyor… Samuel bu tabloyu yazdırıyorum ama 2 sayfada çıkıyor ben 1 sayfada istiyorum bi baksana…” gibi sorular asla bitmez… Bu soruları soran kişi olmak yerine sorulan kişi olmak her zaman daha iyidir. Çünkü bu sizin en azından bir şeyi öğrendiğinizi ve hayatta bir adım olsa ileri gittiğinizi gösterir. Evet siz basit de olsa bir şey biliyorsunuz ve öğrenme yetisine sahipsiniz! Siz ilerleyen birisisiniz ve ihtiyacınızı kendiniz öğrenerek görüyorsunuz. Enseniz kalın olacaktır merak etmeyin…

Konuya dönersek, öğrenmenin en kolay yolu kendi dilinizde okumaktır. Peki bu nasıl olacak. İşte biz bunu sağlamak için çalışan insanlarız diyelim…

Eee biz niye herkes öğrensin diye yırtınıyoruz? Herkes yırtınsaya… Demiyoruz, bunu dersek konunun başındaki özgür yazıılımın neden üretildiği konusuna geri döneriz. Ama tartışmayı kesici olarak şunu söyleyeyim ki biz bencil değiliz ve paylaşımcıyız, en kolay paylaşacabileceğimiz şey ise bilgimiz ve boş zamanlarımızdaki emeğimiz…

Biz insanız ve bir bütünün parçasıyız. Biz ne kadar verirsek o bütün de o kadar iyi olur… Başkaları vermeyip sömürsün, varsın öyle olsunlar…

Daha fazla yükseklere çıkmadan, “neden bu işi yapıyoruz”un nedenlerini sayalım:

  • Bu iş yapılmalı
  • Birileri bu işi yapmalı
  • Yapabiliyorsam ben yapmalıyım,  sen de yapabiliyorsan birlikte yapmalıyız
  • Bu yapılan işten herkes faydalanacaksa bu işi iyi yapmalıyız

Çok uzatmaya gerek yok. Temel nedenlerim bunlar…

Bugün Türkçe için gelmiş geçmiş en büyük özgür yazılım yerelleştirme çalışmasını yürütüyoruz. Yaptığımız iş 92.000 kelimelik bir arayüz ve 440.000’lik bir yarım içeriğinin çevirisi. Şuana kadarki tamamladığımız haliyle bile bir özgür yazılım için bugüne kadar en kapsamlı Türkçe çeviri çalışması… Çok yol aldık… Arayüzü tamamen Türkçeleştirdik yardım içeriğindeyse şapkadan çıkaracağımız tavşanı yaptık.

Bu işler kolay olmuyor elbette. Bugüne kadarki çalışma, bizim yaptıklarımız… Hepsi kan ter ve gözyaşıyla olmasa bile, çoğumuzun yoğun iş hayatından bile artırarak gün içerisinde 3-5 kelime biriktirdiği emeğinin işi… Özetle hayatımızdan büyük fedakarlıkta bulunuyoruz.

Elbette akıl vermek kolay olurdu bizim için; LibreOffice tamamen Türkçeleştirilmeli… Birileri bunu yapmalı…. Para toplanmalı, yaptırılmalı… Gibi onca -meli, malı söylerdik elbette. Eminim söylerdik çünkü çeviri yapmaktan daha kolay. Ama dediğim gibi “Yapabiliyorsam ben yapmalıyım, sen de yapabiliyorsan birlikte yapmalıyız”.

Biz bu işi başarmakta kararlıyız. Elimizden geleni yapacağız. Yaptığımız bu iş sayesinde, insanların LibreOffice’i daha iyi kullanmalarını sağlayacağız. Yüzbinlerce kelimelik bir yardım içerinden bahsediyoruz, bu içerikte elbette Türkiye-Letonya maçı anlatılmıyor. En basitinden karmaşık ihtiyaçlara yazılımın bütün özellikleri bir güzel kaleme alınmış. Çevirirken bile insan bir sürü şey öğreniyor -aaa bu böyleymiş- diyor…

Unutmayın ki LibreOffice, özgür yazılım filosunun amiral gemilerinden birisi. Bugün ortaokul öğrencilerinin korsan yazılım kullanmadan, TTNET ve Micrsoft Office işbirliğine minnet etmeden ödevlerini yapabilmesi için LibreOffice var. Hepimizin parası hatta tüyü bitmemiş yetimin hakkı olan kamu kaynağının kısıtlayıcı lisans bedelleri olarak yurtdışındaki tekellere akmaması için LibreOffice var. Üretici ve girişimcilerin kısıtlı sermayelerinden  paraların yıl be yıl lisans bedeli olarak çıkmaması için LibreOffice var. Bunlar maddi nedenler elbette. Maddi nedenler önemli olsa da, tek neden değil, daha önemli bir neden var;

Özgürlük için LibreOffice var!

Eğer biz bu işi nihayetine erdirebilirsek, işte o zaman sırtımız pek ve ayağımız yere basarak “Sizin için LibreOffice var!” diyebileceğiz.

Mutlu günler.

Not: LibreOffic çeviri çalışmalarına katılmak için: https://wiki.documentfoundation.org/Language/tr

LibreOffice’de yatay veya dikey sütunlu belgeler oluşturmak

Oluşturduğum sütunlu belge ve LibreOffice'in yeni görünüşü
Oluşturduğum sütunlu belge ve LibreOffice'in yeni görünüşü

İşte ve internette sıklıkla sütunlu belgelere rastlıyorum, genellikle yatay belgelerde sütun tercih ediliyor. sanıyorum ki baskı yapılacak belgelerde bu tür biçim daha çok tercih edilmekte.

LibreOffice’de nasıl bu biçimde belgeler yapılabileceğine dair kısa bir ipucu yazmakta fayda var dedim ve kısaca yazmaya çalışacağım.

LibreOffice Writer uygulamasında sayfa yerleşimi varsayılan olarak dikey gelmekte. Öncelikle sayfa yerleşimini menüden Biçim – Sayfa yolu ile aşağıdaki iletişim penceresinden de görebileceğiniz üzere ‘Yatay’a çeviriyoruz.

Biçim - Sayfa yoluyla sayfa yöneldirmesini seçebilirsiniz
Biçim – Sayfa yoluyla sayfa yönlendirmesini seçebilirsiniz

Sayfa yönlendirmesini seçtikten sonra sayfamızı sütunlara bölelim. Yine aynı penceredeki Sütun sekmesine tıklayarak belgemizi dilediğimiz gibi sütunlara bölebiliriz.

Sütun yapılandırma penceresi oldukça bol seenekler sunmakta
Sütun yapılandırma penceresi oldukça bol seçenekler sunmakta

Bu iletişim penceresini biraz detaylı anlatmak istiyorum:

  • Sütun: Burada belgemizde kaç tane sütun olacağını seçiyoruz.
  • Genişlik ve aralık: Sütün genişlikleri ve aralıkları… Varsayılan olarak otomatik genişlik geliyor.
    • Eğer sütunların genişlikleri farklı olsun isterseniz, otomatik üzerindeki tiki kaldırıp Sütun 1 – 2 -3 satırından genişliğini ayarlamak istediğiniz sütunu seçip ayarlarını yapabiliyorsunuz
    • Boşluk: Sütunlar arasındaki dikey ve varsa yatay boşlukları ayarlayabiliyorsunuz
    • Ayırıcı çizgisi: Ayırıcı çizgisi olmasını istiyorsanız bununla ilgili çizgi biçemi, yükseklik, renk ve konum ayarlarını yapabiliyorsunuz.

Gayet kolay bir arayüzle kolayca yatay veya dikey sütunlu belgeler oluşturabilirsiniz. Ben de deneme için bir belge oluşturdum. Hem de LibreOffice’in yeni görünüşünü – Sifr simge seti, araç çubuğu, galeri ve KDE Plasma üzerindeki o eski kötü halinden kurtulmuş olmasını göstermek için aşağıya bir ekran görüntüsü koyuyorum. Belgeyi de merak eden, hazır bölünmüşü var diyecek kadar üşenen varsa onlar için şuraya -> (Sütunlu belge) koyuyorum.

Oluşturduğum sütunlu belge ve LibreOffice'in yeni görünüşü
Oluşturduğum sütunlu belge ve LibreOffice’in yeni görünüşü

Yeni simge setini seçmek için menüden – Araçlar – Seçenekler – Görünüm yolunda Sifr simge setini seçmelisiniz. GNU/Linux kullanıyorsanız Sifr simge seti ayrı bir paket olarak sunulmuş olabilir, paket  yöneticisinden yükleyebilirsiniz.

Bonus: Bir sayfa yatay bir sayfa dikey nasıl yaparım diye merak edenler, wikimize buyurun: Eski OOo- tr wikisinden Aynı dokümanda yatay ve dikey sayfalar birlikte nasıl yapılır.

Yeni wikimiz: http://wiki.libreoffice.org.tr/Ana_Sayfa 

Mutlu günler.

LibreOffice’de Geçen Hafta(larda) Ne yaptık – 2

1

LibreOffice ile ilgili gerek münferit, gerekse ortaklaşa çalışmaları derlemeye çalıştığım serimin ikinci yazısıyla devam edelim. Bu yazıda paylaşacağım gelişmeler nihai olmasa da çok önemli işler.

Zor bir uğraşa giren Anıl, gördüğüm kadarıyla tek başına epeyce iş kotarmış, kelime sözlüğüne epeyce kelime eklemiş. Anıl’ın başlattığı Bu proje, özgür ofis yazılımlarında diğer birçok dilin sahip olduğu fakat Türkçemizin şimdiye kadar sahip olamadığı bir sözlük kazandıracak. Anıl’ın başlattığı bu güzel projeye kelime veya kod katkısı verilebileceği gibi proje gönüllülerine kitap hediye ederek de katkıda bulunabilirsiniz. Kitap listesindeki kitaplardan paylaşabileceklerinizin olduğunu düşünüyorum. Proje sayfası:  https://github.com/maidis/mythes-tr/wiki
  • LibreOffice’in çeviri çalışmalarında, yardım içeriğinde biraz hızımız kesilse de %69 seviyesine çıktık.
  • Sevgili Sabri, gerek forum gerekse diğer işlerde elimiz ayağımız olmaya devam ediyor, çalışkanlığı için kendisini kutluyorum.
  • Transfer sezonunun bombası olarak, eski OpenOffice.org Türkiye ekibinin çalışkan belgelendiricilerinden Mehmet Pekgenç‘i aramıza kattık :). Kendisinin Calc ve Base bileşenlerindeki bilgisi bu alandaki eksikliğimizi giderecektir. Ama bu bileşenlerde yapılacak çok işimiz olduğundan, iyi bilen herkese ihtiyacımız var. Ayrıca Mehmet Pekgenç’in Özgürlükİçin E-Dergi’sinde OpenOffice.org ile ilgili harika belgeler yazdığını da söyleyeyim. Bu belgeleri de aranabilir ve ulaşılabilir birer başvuru belgesi olarak LibreOffice wikisine aktarmayı düşünüyoruz.
  • Bu haftaki Çeviri Akşamını ve 30 Ağustos tatilinin gündüz bölümünü feda ederek, çok önemli gördüğüm bir işe giriştim. LibreOffice Calc’ın fonksiyonlarını derledim… Biraz daha açmak gerekirse; LibreOffice çalışma sayfalarında hücrelerde kullandığımız fonksiyonların elimizde tam bir Türkçe listesi yoktu. Bu fonksiyonlar Türkçe’ye çevrilmişti fakat nasıl çevrildiği ve nasıl kulalnılabileceğiyle ilgili bir fikrimiz yoktu. LibreOffice Calc Rehberinin Ek B kitabı, İngilizce fonksiyonları anlatan bir ek. Bu ek üzerinden yola çıkarak Calc formüllerinin Türkçe karşılıklarını:
    • Arayüz çevirilerinden
    • Yardım içeriği çevirilerinden
    • İngilizce özgün fonskiyonlardan
tek tek bakarak karşılaştırdım, farklı çevirileri yeknesak hale getirdim, hatalı olduğunu düşündüğüm çevirileri düzelttim, ayrıca LibreOffice genelinde özgün fonskiyonların bazılarının yerelleşmiş arayüzlerde olmadığını fark ettim, bunları da derleyip hata kaydı girmek için hazırladım. Bu sayede Calc fonksiyonlarını ile ilgili tam bir belgemiz oldu. Bütün formüller ve yardım içeriğindeki anlatımları bir oldu.

Calc’ın neler yapabileceğini çok iyi gösteren bu belgenin, fonksiyonlarını derlemem 1 tam günümü aldı. Bu belgeyi LibreOffice wikisine koydum:  LibreOffice Türkiye  Vikisi Fonskiyonların tanımı maddesi. Ne yazık ki henüz Türkçe tanım kısımlarını ekleyemedim. Ama merak etmeyin, bu fonksiyonların tanımlarının neredeyse tamamı gömülü Yardım Rehberinde çevrilmiş durumda. Tek yapmanız gereken, LibreOffice gömülü yardım içeriğini açıp(Araç çubuğu – Yardım -> LibreOffice Yardım veya F1 tuşuna bastığınızda açılır) arama çubuğuna fonksiyonu yapıştırdığınızda Türkçe tanımı, nasıl çalıştığı ve örnek kullanımı karşınıza çıkacaktır. Kısa zaman içerisinde bu mevcut içeriği belgeye ve vikiye eklemeyi düşünüyorum. Kopyala yapıştır ağırlıklı bu iş sanırım, çeviri kalitesi ve güncellemesiyle birlikte sanırım 1 haftamı alır. Haftaya kadar uğraşıp bitirmeyi planlıyorum. O kadar çeviriyi yapmış olanların buradan ellerine sağlık diyorum 🙂

Bu belgenin Calc kullanıcıları için eşsiz ve kesinlikle olması gereken bir kaynak olacağını düşünüyorum. Bu sayede Calc üzerindeki hakimiyet ve Nasıl yaparım soruları da epeyce cevap bulmuş olacaktır.

Aklıma gelenler şimdilik bu kadar. Yapılacak çok fazla iş var. Benim çeviri ve belgeleme işi dışında unutmayayım diye yazdığım listem şu: http://wiki.libreoffice.org.tr/Kullan%C4%B1c%C4%B1:Kobzeci. Bu liste dışında yapılması gereken çok daha önemli işler var elbette. Sayımız da çok değil haliyle, çoğu zaman kendimizi yalnız hissediyoruz. Hatta şöyle ki:

“Çoğu zaman o kadar yalnız ve cahiliz ki cesur ve çalışkan olmaktan başka şansımız yok!”

Özgür yazılıma katkı vermekten geri durmayın.

Mutlu günler.

Çeviri Akşamlarına Davetlisiniz!

2

LibreOffice çevirilerinde önemli aşamalar kaydetmeye devam etmekteyiz. LibreOffice 3.6 serisi daha yayınlanmadan arayüz çevirilerinde %100’e ulaştık. Yardım içeriğindeyse %50 psikolojik barajını geçmenin keyfi içerisindeyiz, anlayacağınız yolu yarıladık ama daha bir bu kadar daha yol var 🙂

Bu yolu daha güzel geçmek adına yaz boyu her Çarşamba saat 21’de Çeviri Akşamları düzenlemeye karar verdik. Konuyla ilgili Necdet Hoca günlüğünden duyuyu yaptı. Bende bu akşam LibreOffice Türkçe Kullanıcı Listesine attığım mesaj ile konuyu detaylandırdım.

Buradan da aktarayım:

——————————

LibreOffice Çeviri Akşamları
LibreOffice Çeviri Akşamları

Arkadaşlar merhaba,

Uzunca bir süredir birbirimizden bağımsız sürdürdüğümüz LibreOffice
çeviri çalışmalarını artık daha sosyal ve daha zevkli bir halde
sürdürmek için, sevgili Necdet Hoca’nın önerisiyle biraz sohbet, biraz
çeviri, biraz yardımlaşma ve tanışma maksadıyla  haftada 1 gün IRC
kanalında toplanarak uzun yaz geceleri boyunca “Çeviri Akşamları”
yapmaya karar verdik.

Çeviri akşamlarını -birçoğumuzun çalışıyor olmasından ve
haftasonlarımızın çok kıymetli olduğundan, hafta içi Çarşamba günü
birçoğumuzun eve dönmüş olduğu saart21-22 arası yapmanın daha uygun
olacağını düşündük. Çeviri akşamlarını yaz boyu elimizden geldiğince
sürdürürsek umuyorum ki LibreOffice çevirilerinde ve yavaşça başlanan
LibreOffice Kitapları çevirilerinde çok önemli yer aşama
kaydedebileceğiz.( Bu arada LibreOffice 3.6 serisi daha çıkmadan
arayüzde %100 yaptık, yarım içeriğindeyse nihayet %50 barajını aştık
:))

Elbette bir zorunluluk yok, işi olan, ailesiyle vakit geçirmek
isteyene söz söylemeye hakkımız yok, daha önce de dediğim gibi bu işi
bir hobi, bulmaca çözmek gibi hayatımızda bir yere koyalım. Hem
öğrenelim hem de mümkün olduğunca keyif alalım. Her hafta
toplanacağımızdan ara ara devamsızlık yapmayı hiç dert etmeyiniz.

Ben kendi adıma heyecanlıyım, birbirimizden pek bir habersiz takılsak
da yavaş yavaş topluluk olmamız ve ortak emeğimizin keyif vermesi
benim için çok mutluluk verici.

Neyse lafı çok uzatmadan,

Yaz boyu her Çarşamba Saat 21:00 sularında Freenode sunucuları
üzerindeli LibreOffice-tr kanalında Çeviri Akşamlarına davetlisiniz.
Katılımınız ve sohbetiniz hepimizi şereflendirecektir.

IRC kanalına katılmak için kısa bir tarifte bulunmak gerekirse,

IRC istemcisi kullananlar sunucu olarak : irc.freenode.net’e bağlanıp
kanal ismi olarak LibreOffice-tr seçerek kanalımıza katılabilirler.
IRC istemcisi olmayanlar için daha kolay bir yol ise Web tabanlı IRC
arayüzü.

http://webchat.freenode.net/ adresinden ulaşabileceğiniz web
istemcisiyle LibreOffice-tr kanalına girebilirsiniz.

Burada bağlantı detaylarını şu şekilde doldurunuz:
Nickname:(takma adınızıyazın- Tercihen Pootle kullanıcı adınız)
Channels: LibreOffice-tr
yazıp doğrulama kodunu girmeniz bağlanmanız için kafidir.
Örnek giriş ekran görüntüsü:
http://blog.bluzz.net/wp-content/uploads/2012/06/web-irc-freenode.jpeg

Yarın akşam görüşmek üzere!

Davetiye: http://blog.bluzz.net/wp-content/uploads/2012/06/akşamlar-1.jpg

Saygılarımla,
Zeki

——————————

LibreOffice çeviri çalışmalarına katılmak isterseniz, buradan başlayabilirsiniz: http://wiki.documentfoundation.org/Language/tr

LibreOffice ile ilgili soru ve sorunlarınız varsa forumumuza uğramayı ihmal etmeyin: http://forum.libreoffice.org.tr

Fotoğraf: Bana ait :p

Önemli belgelerle çalışırken belge kaybından korunmak ve belge kurtarmak

Belge kaybını, ofis yazılımı penceresinden baktığımızda; çalıştığınız belgelerinizin ofis yazılımınız tarafından açılamaması veya belgenizin sisteminiz tarafından bir şekilde yok edilmiş olması veya kullanıcı hatası ile yanlışlıkla silinmiş olması olarak tanımlayabiliriz.

Peşin olarak şunu söyleyebilirim ki, belge kaybının dini, milleti, rengi yoktur… Tüm insanlığı etkileyen acı verici bir kabustur.

Belge kaybı, ofis yazılımı, işletim sistemi özelinde bir sorun değildir. Her işletim sistemi ve ofis yazılımında belge kaybı sorunu bir şekilde yaşanmaktadır. İşletim sistemi ve ofis yazılımı ise belge kaybının tek değişkenleri değildir; ani kapanmalar, minik(!) donanımsal hatalar, elektrik şebekesindeki küçük bir gel-git ve diğer birçok etken de bilgisayarınızın işleyişinde anormalliğe yol açmakta ve verilerinizde bozulmaya sebebiyet vererek belge kaybına uğramanıza neden olmaktadır.

Kısaca, Keban Barajı’nın türbinlerinde kanat çırpan bir kelebek, sizin 6 aydır gece gündüz yazdığınız tezinizi, 3 yılınızı adadığınız kitap taslağınızı veya şirketinizin son 3 yıldır hesaplarını tuttuğununuz hesap tablonuzu yok edebilecek sizin özelinizde bir sayısal fırtınaya sebep olabilir…

Yine ofis yazılımı penceresinden bir yazı olacağını son kez hatırlatmakta fayda görerek devam edersem….

Belge kaybı Microsoft Office ve LibreOffice’de ve diğer ofis yazılımlarında da yaşanan bir sorun. Ben bugüne kadar LibreOffice ile şükür ki böyle bir sorun yaşamadım, fakat ne yazık ki işyerinde mecburi olarak kullandığım Microsoft Office ile bu tür sorunları yaşamaktayım. Elbette, LibreOffice’de bu sorunu yaşayan kullanıcılar var ve elimden geldiğince belge kurtarmada yardımcı olmaya çalışıyorum. Microsoft Office ile birlikte çalışanlar ve Microsoft Office dosya türü (doc(x), .xls(x) gibi uzantılar) biçimini kullananlar sorun yaşayan kişilerin başını çekiyor. Yazının ilerleyen bölümünde Micrsoft Office’in kapalı dosya biçimlerinin neden kullanılmaması gerektiğine ve neden ODF kullanılmasına de değineceğim.

Ee, şimdi böyle bir tehlike var ise, yazılım geliştiricileri hiçbir tedbir almıyor mu? Tabi ki bu her zaman hesap ediliyor ve genellikle birçoğumuzun pek sevmediği “Belge Kurtarma Sihirbazı” gibi araçlar ile yazılım belgeleri sizin için kurtaracak çözümler üretmeye çalışıyor. Tabi bu sihirbaz, çoğu zaman belgeleri istenildiği gibi kurtaramıyor veya başarısız oluyor… Bu sebeple de bu aracın kullanıcılar tarafından pek sevilmediği görülüyor…

Önemli olan sorunu yaşadıktan sonra ne yapacağınız değil, yaşamamak için alacağınız tedbirlerdir. Bu sebeple, LibreOffice ile ilgili aşağıdaki rehberi hazırlamaya lüzum gördüm.

LibreOffice ile önemli belgeler üzerinde çalışırken alabileceğiniz önlemler:

1- Otomatik kaydetme sıklığını artırın:

Otomatik kaydetme belirlenen zaman aralıklarda belgelerinizi otomatik olarak kaydetmeye yarar. Otomatik kaydetme sıklığı varsayılan olarak 15 dakikada olarak gelmektedir. Bu sıklığı 3 veya 5 dakikaya indirebilirsiniz veya dileğinize göre 1 dakikaya da indirebilirsiniz.

Otomatik kaydetme sıkılığı
Otomatik kaydetme sıkılığı

Otomatik kaydetme sıklığını Menü ->Araçlar ->Seçenekler -Yükle/Kaydet yoluyla değiştirebilirsiniz.

2- Her zaman yedek kopya oluşturun:

Yedek kopyalar(backups), belgelerinizin bir kopyasını güvenlik için .bak uzantısıyla kaydeder. Belgenizde bir sorun yaşadığınızda ki bu genellikle “Yanlışlıkla sildim eyvah” olur, yedek kopya ile belgenizi geri getirebilirsiniz.

Bu seçeneği: Menü ->Araçlar ->Seçenekler -Yükle/Kaydet yoluyla  etkinleştirebilirsiniz.

Oluşturulan yedek kopyaların tutulduğu yer sisteminize göre değişmektedir. LibreOffice’in yedeklerinizi nerede tuttuğunu Menü ->Araçlar ->LibreOffice -Yollar bölümünde “Yedekler satırında” görebilirsiniz.

Oluşturulan yedeği kullanmak istediğiniz zaman ise, yedek konumunu açın ve dosyadınız.bak isimli dosya sağ tıklayıp Birlikte Aç – LibreOffice seçeneği ile yedeğinizi açabilir veya dosya uzantısını dosyanın gerçek uzantısı ile değiştirip çift tıklama ile açabilirsiniz.

– https://help.libreoffice.org/Common/Saving_Documents_Automatically/tr

3- Bulut ile çalışın

LibreOffice ile tam olarak bir entegre edilmiş bir bulut servisi olmamasına rağmen, üç farklı şekilde bulut ile etkileşebilirsiniz.

a- LibreOffice ve Google Drive(Doğrudan – CMIS):
b- LibreOffice OpenOffice.org2GoogleDocs – export & import to Google Docs, Zoho, WebDAV Eklentisi- 
c- Dropbox, Yandex.Disk ve SkyDrive ve Google Drive gibi depolama hizmetleri

Benim buradaki tercihim c seçeneği. Kısaca bu seçeneği anlatacağım…

Bulut depolama hizmetlerinin bir özelliği olan yerel klasör eşlenmesi belge yedeklemek için harika bir yöntem.

Mantığı şöyle, başka yerden erişmek istediğiniz veya yedeklemek istedğiniz klasörleri bilgisayarınızdaki bulut hizmeti yazılımı ile seçerek eşlenmesini sağlıyorsunuz. Eşleme gerçek zamanlı oluyor, yani dosyayı kaydettiğinizde dosya değişiyor ve bulut yazılımı dosyanızı buluta yükleyerek eşlemiş oluyor. Bilgisayarınız bozulsa, çalınsa veya bir şekilde yerelinizden belgenize erişememniz durumunda belgenizin bir kopyası bulutta oluyor.

Bu yöntem ile sadece belgenizi değil geçici dosyaları ve yedek kopya(backup) dosyalarını da bulutla eşleyerek çalışabilirsiniz.

Bu yöntem için tabiki bu servislere üyelik ve internet bağlantısına ihtiyacınız var. Bağlantınız olmadığı takdirde eşleme gerçekleşmiyor, sisteminiz internete tekrar bağlandığında eşleme devam ediyor.

Bu servisler arasında bir öneri yapmam gerekirse, ODF biçimini tarayıcıdan görüntülemeyi destekleyen  ve eşleme için Linux istemcisi olan Yandex.Disk olacaktır. SkyDrive ODF biçimini çevrimiçi okuma yazma imkanı sunsa da Linux istemci yazılımı olmadığından tercih etmiyorum. UbuntuOne, Dropbox, ve Google Drive ise ODF biçimlerini görüntülememekte sadece dosya olarak saklamakta.

Bulut konusunda gizlilik ve güvenlik gibi kaygılarınız var ise -ki kaygılanmakta haklısınız Microsoft, Google… NSA, Prism vs…-, OwnCloud ile kendi özgür bulutunuzu oluşturup aynı eşleme işlemini yapabilirsiniz.

4- Sürümler ile çalışın

Sürümler benim bugüne kadar gerektiği kadar kullanmadığım fakat çok faydalı olduğunu düşündüğüm bir özellik.

Çalışma mantığı şöyle, belgenize ekleme veya değişiklik yaptığınızda eski halini de korumak istiyorsanız sürekli farklı kaydet yerine -ki neticesi şu isimli dosya kalabalıklarıdır- son1.odt, son2-son3..son-final…. son final kesin.odt) sürümleri kullanmak hem daha güvenli hem de dosya kalabalığında kaybolmazsınız. Her sürüm tek bir dosya içerisine kaydedilir ve bir ana belge içerisinde aynı belgenin birden çok sürümü saklanır. Hangi sürümü açmak istiyorsanız onu seçer ve açarsınız.

Sürümleri kullanmak çok basittir. Mevcut belgenizde bir değişiklik yaptıktan sonra kaydetmek istediğiniz zaman

Dosya-Sürümler yolunu izleyin açılan iletişim penceresinde “Yeni Sürüm Kaydet” düğmesine basın ve sürüm açıklaması girerek sürümünüzü kaydedin.

LibreOffice'de sürümler ile çalışmak
LibreOffice’de sürümler ile çalışmak*

Sürümleri kullanmanın bir diğer avantajı ise, belge içi bilgi kaybını engellemeyi sağlaması, yukarıda bahsettiğim tonla saçma dosya adı içerisindeki bilgilere olan hakimiyet kaybolmakta. Bunun da önüne geçmek için Sürümler iletişim penceresinde karşılaştırma özelliği bulunmakta.

Sürümler, LibreOffice’de sadece ODF dosya biçimi ile desteklenmektedir. Writer, Calc, Impress, Draw, Base, Formül ve HTML gibi bütün bileşenlerde desteklenir.

*-https://help.libreoffice.org/Common/Versions/tr

5- İsviçre Çakısı – Writer Tools eklentisi

Bu eklenti çok işlevsel ve birçok özelliği içerisinde barındıran adeta bir İsviçre  Çakısı işlevi görmekte. Yedeklemekle ilgili şu özellikleri sunuyor

– Eposta yedeklemesi
– Çoklu Biçimde Kaydet
– Uzak Yedekleme
– Amazon S3 yedekleme

Eklentiyi şu adresten indirebilirsiniz: http://extensions.openoffice.org/en/project/writers-tools

Burada Çoklu Biçimde Kaydetmek ilginizi çekebilir diye düşünüyorum, sadece bu işi yapan şu eklentiyi öneririm: http://forum.libreoffice.org.tr/viewtopic.php?f=12&t=474

———————-

Tedbirler böyleydi. Bu tedbirlerden biri veya birkaçını aldığınız takdirde büyük ihtimalle belge kaybı sorunu yaşamayacaksınız.  Şimdi de gelelim şayet böyle bir sorun yaşandığında yapılması gerekenlere.

Belge kaybı yaşanması durumunda öneriler.

1- Belge kaybınızın türü Belge Bozulması ise (Belgeniz açılırken ofis yazılımınız “Belge açılırken hata” veya “Belge açılamıyor” türü bir hata veriyor ise)

1.1. Belgenizin bir kopyasını bilgisayarınızda farklı bir dizine kaydedin.
1.2. Ofis yazılımınız belgelerinizin yedek kopyasını tutuyor ise yedeklerin tutulduğu dizine gidip yedek dosyasına ulaşmaya çalışın.

1.3 Yedek dosyasına ulaşamıyorsanız;

1.3.1 Dosya Türünüz Microsoft Office biçimleri(doc, xls, ppt vb) ise:
Yedek dosyası tutmuyor iseniz, ofis yazılımınızın geçici dosyaları tuttuğu (sisteminize göre tmp, temp, temporary diye adlandırılan) dizinleri bulun. LibreOffice’in varsayılan geçici dosya dizinini Menü ->Araçlar ->LibreOffice -Yollar altından öğrenebilirsiniz. Diğer bir ofis yazılımı kullanıyorsanız, ilgili yazılımın yardım merkezinden bu dizinleri öğrenebilirsiniz..

Geçici dosyalar, yazılımız o belge ile çalışırken kenarda tuttuğu dosyalardır, bu dosyalar genellikle yazılım kapandığında kaldırılır. Bazen ise sisteme göre tutulabilir. Burada bir veri kurtarma yazılımı(RecuvaTestDisk) ile geçici dosya dizinindeki silinmiş geçici dosyalar kurtarılabilir ve eski çalışan bir sürüm elde edilebilir. Bu yöntemle dosya kurtarılması biraz şans işi olssa da bunu başardığını iddaa eden kullanıcılar da mevcuttur.

1.3.2 Dosya Türünüz ODF(odt, ods, odp vb ise):

ODF biçimlerini kullandığınız için Gerçekten çok şanslısınız! Çünkü ODF açık bir standarttır ve dosyanın (teknik) yapısına erişme şansına sahipsiniz. Basitçe dosyanızı sıkıştırılmış bir dosya gibi düşünün… Oysa Microsoft Office’in dosya biçimleri kapalı standartta olduğundan, dosyanın içeriğine girme şansınız bulunmamakta ve bu türde kaydedilmiş ve bozulan dosyaları – hele bir kodlama ve biçem sorunu ise- içeriğine girerek kurtarma şansınız ortadan kalkmaktadır.

Açılmayan dosyanızın bir kopyasını alın
Bu kopyanın uzantısını .zip şeklinde değiştirin ve .zip uzantılı dosyayı bir dizine çıkartın.

Aşağıdaki resimde göreceğiniz üzere, ODF dosya türünün iç yapısını görebilmekteyiz. Belge içeriğiniz content.xml içerisinde tutulmakta, ve styles.xml içerisinde ise belge içindeki biçemleriniz tutulmakta.

ODF Dosya Yapısı - uzantı Zip olarak değiştirilip klasöre çıkartıldıktan sonra
ODF Dosya Yapısı – Uzantı zzip olarak değiştirilip klasöre çıkartıldıktan sonra içeriği gezebildirsiniz.

Hatalı dosyanızı açmaya çalıştığınızda verilen uyarı hatanın hangi bileşende olduğunu size gösterecektir. Biçemle ilgiliyse styles.xml içerisindeli hatalı XML etiketlerini ayıkladığınızda sorun hallolacaktır.  XML dilini bilmememiz normali bu sebeple yardımcı yazılımlar ile bu işi halledebilirsiniz. EMACS yazılımı hatalı XML etiketlerini işaretleyebiliyor diğer alternatifler ise Notepad+ http://notepad-plus-plus.org/ ve http://sourceforge.net/projects/npp-plu … L%20Tools/ önerilebilir*(http://forum.libreoffice.org.tr/viewtopic.php?f=6&t=202).

Diğer tercihiniz ise düz metin belgeleri ise, content.xml’in içeriğini basitçe kopyalayıp kurtarmak olabilir.

Bu yöntemle ODF biçimli dosyalarınızı çok büyük olasılıkla kurtaracaksınız.

2. Belge Kaybı türünüz silinme yokolma ise:

2.1 Ofis yazılımınız belgelerinizin yedek kopyasını tutuyor ise yedeklerin tutulduğu dizine gidip yedek dosyasına ulaşmaya çalışın.

2.2. Yedek dosyasına ulaşamıyorsanız;

2.3.1 Veri kurtarma yazılımları

Veri kurtarma yazılımları, sabit diskinizde silinen verileri geri kurtarmanıza yardımcı olur. Linux altında testdisk ve Windows altında Recuva ücretsiz veri kurtarma yazılımlarınıdır. Bu yazılımlardan yardım alarak silinen veya yok olan dosyalarınızı kurtarmayı deneyebilirsiniz.

2.3.2 Geçici dosyalar ve veri kurtarma
Yedek dosyası tutmuyorsanız, ofis yazılımınızın geçici dosyaları tuttuğu (sisteminize göre tmp, temp, temporary diye adlandırılan) dizinleri bulun. LibreOffice’in varsayılan geçici dosya dizinini Menü ->Araçlar ->LibreOffice -Yollar altından öğrenebilirsiniz. Diğer bir ofis yazılımı kullanıyorsanız, ilgili yazılımın yardım merkezinden bu dizinleri öğrenebilirsiniz..

Geçici dosyalar, yazılımız o belge ile çalışırken kenarda tuttuğu dosyalardır, bu dosyalar genellikle yazılım kapandığında kaldırılır. Bazen ise sisteme göre tutulabilir. Burada bir veri kurtarma yazılımı(Recuva-TestDisk) ile geçici dosya dizinindeki silinmiş geçici dosyalar kurtarılabilir ve eski çalışan bir sürüm elde edilebilir. Bu yöntemle dosya kurtarılması biraz şans işi olssa da bunu başardığını iddaa eden kullanıcılar da mevcuttur.

———————-

Epeyce uzun bir yazı oldu sanırım. Umarım işe yarar, ilk fırsatta yazılın “Belge” kısımlarını derleyip üslubu elden geçirerek LibreOffice Türkiye vikisine koymayı düşünüyorum: http://wiki.libreoffice.org.tr/Ana_sayfa

LibreOffice ve diğer özgür ofis yazılımları ile ilgili sorularınızı ve yaşadığınız sorunlar ile ilgili forumumuz(http://forum.libreoffice.org.tr) ve eposta listemiz(http://tr.libreoffice.org/get-help/) her daim hizmetinizdedir. Katkılarınızı da bekleriz.

Mutlu günler.

Okular’da PDF üzerine not yazmak ve daha fazla okuma alanı!

1

Okular bence GNU/Linux üzerindekien iyi belge görüntüleyicisi. Her ne kadar Evince kadar hızlı olmasa da sunduğu araçlarla Evince’in çok önünde…

Okular’ın sunduğu araçlar arasında -bir öğrenci, kendince araştırmacı, çalışan olarak- bence en öne çıkanlar; Belge üzerinde vurgulama yapmak, not yazmak, yer imleri eklemek  gibi özellikler. Yapılan her vurgu, not ve ekleme belgede yer imlerine de ayrıca kaydoluyorbu sayede de inanılmaz şekilde geriye dönme şansınız oluyor.

Tez yazarken veya ödev hazırlarken çok önemli bir yardımcı… Onlarca pdf belgesi okuyorsunuz ve sonra aldığınız notları işaretlediğiniz yerleri kolayca bulabiliyorsunuz. Harika! Yalnız dikkat edilmesi gereken, Okular bu yer imleri ve notları dosyada değil, yerelinizde tuttuğu için belgenin yerini değiştridiğinizde yer imi ağacındaki im çalışmayacaktır. Bunun yerine belgeyi “Farklı kaydet” derseniz, notlar da PDF dosyası içerisine dahil edilecektir. Böylece bu dosyayı başka birine gönderdiğinizde notlarınız ve işaretlemeleriniz de alıcının bilgisayarında da okunabilecektir. *

Önemli Bilgi:

Okular’ın 0.15 sürü ile birlikte PDF belgeleri üzerine yazdığınız notlar, yaptığınız işaretlemeler doğrudan PDF dosyasının içine kaydedilebiliyor, böylece farklı bir okyucuda bu PDF dosyasını açtığınızda notları görebiliyorsunuz. Pardus’ta hangi sürüm vardı hatırlamıyorum, ama şu anda 0.15.3 sürümü mevcut.

Örneğin bir PDF dosyası üzerinde çalıştınız ve not aldınız, bunu Windows üzerinde Adobe Reader ile açan bir kullanıcı, sizin yaptığınız bütün işaretlemeleri ve notları görebilir, bunları tıpkı kendi okuyucusundaki gibi düzenleyebilir veya kaldırabilir.

Bu iş hayatında da çok kullanılan (taslaklar, incelenecek belgeler, yorum ve bildirimlerde) bir özellik olduğu için bir kez daha not düşeyim dedim. PDF üzerinde not almak için Linux size yeter. Sadece okular değil, Xournal gibi yazılımlar ile de PDF dosyalarına not veya işaretleme ekleyebilirsiniz. Özgür olmayan Mendeley’in de bunu yapabildiği söyleniyor.

Şöyle iki ekran görüntüsü ekleyerek olayı pekiştirelim. Resmet gönder, yoksa yaşanmamıştır demesinler.

Okular'da PDF'lere not yazmak, işaretlemek
Okular’da PDF’lere not yazmak, işaretlemek

Aynı dosyayı Windows üzerinde Adobe Reader ile açınca:

Okular notları ve işaretlemeleri Adobe Reader'da  sorunsuz şekilde görüntüleniyor.
Okular notları ve işaretlemeleri Adobe Reader’da sorunsuz şekilde görüntüleniyor.

Sonuç mükemmel!

PDF dosyalarında değişiklik ve eklemeler yapmak için ise LibreOffice Draw’da PDF içe aktarmayı kullanabileceğinizi de tekrar hatırlatayım.

Neyse, konuyu iyice yaymadan, bu yazıyı yazmaya başlarken Okular’ın okuma alanı ile ilgili bir yazı yazmaktı amacım. Bu konuya gelirsek, geçen hafta doktora ödevi yaparken onlarca PDF biçiminde makale rapor vb okurken, tez yazdığım zamanlardan aklımda kalmış bir konuda hata kaydı gireyim dedim, tam hatırlayamadığım bir konu fakat Okular’ın araç çubukları sabitti ve yerkerini değiştiremiyorduk. Bunun çok önemli bir handikapı vardı, okunur alanı genişletemeyince daha çok miktarda yazıyı aynı büyütme seviyesinde okuyamıyorduk. illa ki yazılar küçülmeliydi, bu da okuma konforunu düşüren bir öğreydi, özellikle dizüstü ekranları geniş oluğundan, gerçek sayfa boyutu hissi almak için çok küçük yazı karakterleri ile okuma yapmak zorunda oluyorduk. Üst menü ve sayfa numarası çubuğu gereksiz yer tutuyordu, aynı şekilde yatay sayfaları da görüntülerken sağ ve sol araç çbukları çok yer kaplıyorud.

Uzatmadani KDE harta takip sisteminde bir hata kaydı açtım, sağolsun Kai Uwe Broulik isimli kullanıcı bunu yapabileceğimi söyledi ve tarif etti, doğrusu çok şaşırdım ve bu faydalı ipuçlarını buradan paylaşayım dedim:

Tedaviden önce:

Okular varsayılan görünüm,  P dikey sayfalar için L ise yatay sayfalar için taşıma önerisi
Okular varsayılan görünüm, P dikey sayfalar için L ise yatay sayfalar için taşıma önerisi

Görüldüğü gibi, mevcut alanlar özellikle dikey sayfalar için sıkıntılıydı.

Tedavi:

– Menü araç çubuğunu gizlemek: Araçlar – Menü Çubuğunu Göster(CTRL+M) geri getirmek için belge dışındaki boşluk alanda sağ tıklayıp Menü Çubuğunu göster veya CTRL+M tuş birleşimini kullanabilirsiniz.

– Soldaki araç çubuğunu başka yere taşımak için: Araç Çubuğuna sağ tıklaın ve Araç Çubuğu Konumunu Kilitle’deki işareti kaldırın ve araç çubuğunu dilediğiniz konuma sürükleyin

– Durum çubuğunu gizlemek için: Ayarlar – Sayfa Çubuğunu göster seçeneğindeki şareti kaldırın. Sayfa göstergesini araç çubuğunda da gösterebilirsiniz, çünkü bu haliyle gerçekten yer israfı yapıyor. Bunu yapmak için, araç çubuğuna sağ tıklayın ve Araç Çubuğunu Yapılandır’ı seçin, burada açılacak iletişim penceresinin tepesinde Ana Araç Çubuğu, bağlığı altında bir açılır liste bulunmakta burada <okular_shell> yerine <okular_part>’ı seçin ve Sayfa Numarası bileşenini sağ taraftaki etkin bileşenlere taşıyın. İstediğiniz başka bileşen varsa onları da buradan ekleyebilirsiniz.

– Sol denetim çubuğundaki simegeleri küçültmek – Durum çubuğuna sağ tıklayın ve küçük simgeleri seçin. Küçük resimleri etkinleştirmek veya gizlemek için, Küçük Resimler simgesine tıklayabilirsiniz.

 Tedaviden sonra: 

Okular'ın yeni okuma düzeni
Okular’ın yeni okuma düzeni

Görüldüğü gibi epeyce güzel yer kazandırk. Bu ekran görüntüsündeki resme aldanmayın, şöyle çift sütun ve daha küçük karaktele yazılmış bir makaleyi okurken bu alan çok değerli oluyor… Her sayfada bir ileri bir geri insanın sinirleri bozuluyor…

Benim için çok faydalı oldu bu ipuçları, dilerim sizin de işinize yarar.

Unutmadan, Okular ile sadece PDF dosyası değil, postscript, odf, tiff(fax çıktılarında çok kullanılıyor), djvu, çizgi roman, e-pub biçimindeki e-kitaplar diğer biçimleri görüntüleyebilirsiniz. Bknz: http://okular.kde.org/formats.php

Mutlu günler.

——-

– http://okular.kde.org/formats.php
– https://bugs.kde.org/show_bug.cgi?id=312899
– http://docs.kde.org/stable/en/kdegraphics/okular/annotations.html (Okular’da PDF notları, ve dışa aktarma ile ilgili bilgiler ve ipuçları)

*Diğer bir yöntem ise Dosya-> Dışa Aktar -> Belge Arşivi yolu ile dışarı aktarırsanız, okular uzantılı bir dosya oluşacak ve not ve işaretlerinizi Okular’ın olduğu her yerde açabileceksiniz.